Reuters’tan Türkiye’nin fon piyasasına ilişkin çarpıcı analiz

Reuters, üç yıl içinde 20 milyar doların üzerine çıkan yatırım fonu sektöründeki hızlı büyümeyi, piyasa manipülasyonu iddialarını ve tasfiye edilen fonları mercek altına aldı.

Analizde özellikle Tera Portföy ve Pusula Portföy’ün yönettiği varlıklardaki hızlı artış dikkat çekti. Tera’nın TLY serbest fonunda ise lira bazında yüzde 15 bini aşan olağanüstü getiri kaydedildiği belirtildi.

Fonlarda hızlı büyüme

Reuters’a göre düzenleyiciler, bazı portföy yönetim şirketlerinin yatırımcıların geri ödeme taleplerini karşılamakta zorlanabileceğine ilişkin uyarıların ardından eylül ayında 7 portföy yönetim şirketinin yönettiği 131 fonun tasfiye edilmesine karar verdi.

Tasfiye kararı alınan fonların toplam büyüklüğünün 20 milyar doları aştığı, bu fonlarda yaklaşık 500 bin yatırımcının bulunduğu bildirildi. Yatırımcıların yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybına karşı daha yüksek getiri arayışıyla söz konusu fonlara yöneldiği aktarıldı.

Manipülasyon uyarıları

Reuters, fon sektöründeki hızlı büyümenin piyasa manipülasyonu iddialarının gündeme gelmesinden sonra da sürdüğüne dikkat çekti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kasım 2025’te bazı manipülasyonların özellikle fonlar üzerinden gerçekleştirildiğini bildirmişti. Dönemin SPK Başkanı Ömer Gönül de kuralları aşmak amacıyla kullanılan fonların takip edildiğini ve portföy yöneticilerinin lisans iptaline kadar uzanan yaptırımlarla karşılaşabileceğini açıklamıştı.

Tera ve Pusula büyüdü

SPK verilerine göre Türkiye’de portföy yönetim sektörünün toplam varlıkları Ağustos 2026’da 329 milyar dolara yükseldi. Bu rakam bir yıl önce 246 milyar dolar seviyesindeydi.

Aynı dönemde Tera Portföy’ün yönettiği varlıklar 10 kattan fazla artarak 14,3 milyar dolara ulaştı. Pusula Portföy’ün yönettiği varlıklar ise 13 kat artışla 13,2 milyar dolara çıktı.

Ağustos sonunda Tera sektörün altıncı, Pusula ise sekizinci büyük portföy yönetim şirketi konumundaydı. Her iki şirketin de toplam sektör varlıkları içindeki payı yüzde 4’ün üzerine çıktı. Reuters, iki şirketin de yorum taleplerine yanıt vermediğini bildirdi.

TLY fonunda yüzde 15 bin getiri

Reuters’ın analizinde Tera’nın TLY serbest fonundaki olağanüstü getiri de öne çıkarıldı.

Fon, 2025’in ocak-temmuz döneminde lira bazında yüzde 747 getiri sağladı. Bu dönemde yatırımcı sayısı 200’ün altındaydı. Fonun temmuz ayında daha geniş bir yatırımcı kitlesine açılmasının ardından kümülatif getirisi eylül ayına kadar yüzde 15 binin üzerine çıktı.

Reuters’a göre 2025 başında TLY’ye yatırılan 100 lira, fonun tasfiyesinden bir gün önce 15 bin 882 liraya ulaştı.

Fonun yatırımcı sayısı 102 bin 616’ya, yönettiği varlık büyüklüğü ise 5 milyar dolara çıktı. Böylece TLY, tasfiye edilen fonlar arasında en büyük fon oldu.

Borsa da etkilendi

Fon krizinin etkileri Borsa İstanbul’a da yayıldı.

Borsa İstanbul’un ana endeksi eylül ayında yüzde 16,65 gerileyerek 2008’den bu yana en kötü aylık performansını gösterdi ve mayıs ayındaki zirvesine göre yüzde 20’den fazla düşüşle ayı piyasasına girdi.

Reuters’a göre özellikle düşük likiditeye sahip hisselerdeki sert hareketler fonların geri ödeme taleplerini karşılamak için daha likit varlıklarını satmasına yol açtı. Bu durum piyasadaki satış baskısını artırdı.

Soruşturma genişliyor

Fon krizinin ardından piyasa manipülasyonu iddialarına ilişkin soruşturma da genişletildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıklamasına göre soruşturmada şüpheli sayısı 217’ye yükseldi. Bu kişilerden 56’sı tutuklanırken, 88 kişi hakkında adli kontrol uygulanıyor.

Soruşturma kapsamında Borsa İstanbul’da 26 hisse senedindeki işlemler de inceleniyor. Yetkililer, suçtan elde edildiği belirlenen varlıkların TMSF bünyesinde oluşturulan fona aktarılması için hukuki sürecin işletileceğini açıkladı.

Ödemeler başladı

SPK, tasfiye edilen fonlardaki yatırımcıların zararlarının karşılanmasına yönelik ara ödeme sürecini başlattı.

Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından yönetilen fonlarda net yatırımı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara yatırımlarının tamamının ödenmesi, 1 milyon lira ve üzerindeki yatırımcılara ise ilk aşamada 1 milyon lira ara ödeme yapılması kararlaştırıldı.

Tasfiye sürecinin yaklaşık altı ay sürmesi bekleniyor.

Kazançların iadesi gündemde

TMSF de tasfiye öncesinde fon satışlarından elde edildiği belirtilen aşırı kazançların gönüllü olarak iade edilmesi amacıyla hesaplar oluşturdu.

Reuters’a göre Türk mevzuatında, finansal manipülasyon suçlarında kişinin elde ettiği menfaati iki katı tutarında Hazine’ye ödemesi halinde etkin pişmanlık kapsamında cezada indirim veya bazı durumlarda af imkanı bulunuyor.

Fon krizinin bundan sonraki aşamasında, tasfiye edilen varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrileceği ve yatırımcıların toplam kaybının ne kadar olacağı belirleyici olacak. Reuters, özellikle düşük likiditeli hisselerin tasfiye sürecini zorlaştırabileceğine dikkat çekti.