Türk imalatında daralma sürüyor: PMI 48,1'e çıktı

Zayıf talep, Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizlik ve yüksek girdi maliyetleri sektör üzerindeki baskıyı sürdürdü.

Türk imalat sektöründe faaliyet koşullarındaki bozulma ağustos ayında hız kesse de daralma devam etti. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ağustosta temmuz ayındaki 47,7 seviyesinden 48,1'e yükseldi. Böylece endeks son üç ayın en yüksek değerine ulaşmasına rağmen 50,0 eşik değerinin altında kaldı.

PMI verilerinde 50,0'nin üzerindeki değerler sektörde iyileşmeye, bu seviyenin altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor. Ağustos sonuçları, imalat sektöründeki faaliyet koşullarında bir önceki aya kıyasla ılımlı bir yavaşlama yaşandığını ortaya koydu.

Zayıf talep yeni siparişleri baskıladı

İSO Türkiye İmalat PMI verilerine göre, Orta Doğu'daki savaşın oluşturduğu belirsizlik ağustosta da talep koşullarını olumsuz etkiledi.

Toplam yeni siparişlerdeki düşüş sürerken yeni ihracat siparişleri de geriledi. Bununla birlikte her iki göstergedeki düşüş, temmuz ayına göre daha sınırlı gerçekleşti.

Talep koşullarındaki zayıflık, üretim faaliyetlerine de yansıdı. İmalatçılar üretim seviyelerini üst üste üçüncü ay azalttı. Ağustostaki üretim düşüşü temmuz ayına oldukça yakın ve ılımlı seviyede gerçekleşti.

İstihdam ve satın alma faaliyetleri geriledi

Siparişlerdeki zayıflama, firmaların istihdam ve satın alma kararlarında da etkili oldu.

İmalatçılar ağustos ayında satın alma faaliyetlerini azaltırken istihdamda da düşüş kaydedildi. Her iki göstergedeki gerileme temmuz ayına kıyasla daha belirgin oldu.

Firmaların siparişleri mümkün olduğunca mevcut stoklardan karşılamayı tercih etmesi sonucunda hem girdi stoklarında hem de nihai ürün stoklarında düşüş devam etti.

Girdi maliyetleri enflasyonu üç ayın zirvesinde

İmalat sektöründe maliyet baskısı da ağustosta arttı.

Yükselen yakıt ve petrol maliyetleri ile ham madde fiyatlarındaki artışların etkisiyle girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek seviyesine çıktı. Maliyetlerdeki yükseliş, firmaların nihai ürün fiyatlarına da yansıdı.

Satış fiyatlarındaki enflasyon hız kazanmasına rağmen, artış Ocak-Haziran dönemindeki ortalamaya kıyasla daha yavaş gerçekleşti.

Orta Doğu'daki savaşın tedarik zincirlerinde yarattığı aksamalar ise tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasına neden oldu.

Sektörlerin çoğunda üretim geriledi

İSO Türkiye Sektörel PMI ağustos raporu da imalat sektörünün genelinde talep yönlü sorunların devam ettiğini ortaya koydu.

Yeni ihracat siparişlerinde bazı iyileşme işaretleri görülmesine rağmen üretimdeki büyüme sınırlı kaldı. Ağustosta son beş ayda ilk kez izlenen tüm sektörlerde yeni siparişler yavaşladı.

Yeni siparişlerdeki en sert daralma kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe görüldü. En ılımlı düşüş ise giyim ve deri ürünleri sektöründe kaydedildi.

Toplam yeni siparişlerdeki gerileme, takip edilen 10 sektörün yarısında yeni ihracat siparişlerinin artmasına rağmen gerçekleşti.

Metalik olmayan mineraller üretimde ayrıştı

Talep koşullarındaki zayıflık, sektörlerin büyük bölümünü üretimlerini azaltmaya yöneltti.

Bu eğilimin tek istisnası metalik olmayan mineral ürünler sektörü oldu. Sektördeki güçlü üretim artışı üst üste ikinci ay devam ederken, artış hızı Mayıs 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Yeni siparişlerde olduğu gibi üretimdeki en belirgin yavaşlama da kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe yaşandı.

İstihdam artışı yalnızca iki sektörde kaldı

İmalat sektöründeki zayıf talep, istihdam kararlarını da etkiledi. Temmuz ayında beş sektörde kaydedilen istihdam artışı, ağustosta iki sektöre geriledi. Kara ve deniz taşıtı üreticileri istihdamlarını üst üste dördüncü ay artırırken, ana metal sanayisindeki sınırlı istihdam artışı sekiz aylık daralma eğilimini sona erdirdi.

Satın alma faaliyetlerinin tüm sektörlerde yavaşlaması ise tedarik zincirleri üzerindeki baskının bir miktar hafiflemesine katkı sağladı. Anket kapsamında takip edilen 10 sektörün yarısında tedarikçi teslimat süreleri kısaldı.

Buna karşılık elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe teslimat süreleri belirgin şekilde uzamaya devam etti.

En yüksek maliyet artışı elektrikli ve elektronik ürünlerde

Ağustos ayında takip edilen sektörler arasında en yüksek girdi maliyetleri enflasyonu elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe gerçekleşti.

Bu sektörde girdi fiyatlarındaki artış son beş ayın en yüksek hızına ulaştı. İzlenen sektörlerin büyük bölümünde girdi maliyetleri enflasyonu hızlanırken, ağaç ve kağıt ürünleri sektörü bu eğilimin başlıca istisnası oldu.

Ağaç ve kağıt ürünlerinde girdi maliyetlerindeki artış, geçen kasımdan bu yana görülen en ılımlı seviyede gerçekleşti.

Girdi maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle satış fiyatları tüm sektörlerde arttı. Ancak giyim ve deri ürünleri sektöründeki satış fiyatı artışı oldukça sınırlı kaldı.

Harker: Sektörün performansı Orta Doğu'daki gelişmelere bağlı

İSO Türkiye İmalat PMI verilerini değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu'daki savaşın Türk imalat sektörünü etkilemeye devam ettiğini belirtti.

Harker, savaşın yalnızca talebi zayıflatmadığını, aynı zamanda iş kararları üzerinde ek belirsizlik oluşturduğunu ifade etti.

Yeni siparişlerdeki düşüşün ağustosta hız kaybederek son üç ayın en ılımlı seviyesine gerilemesinin, firmaların savaşın etkisini bir ölçüde sınırlayabildiğini gösterdiğini belirten Harker, bunun önümüzdeki aylarda sektörün yeniden ivme kazanabileceğine ilişkin umut verdiğini söyledi.

Harker, buna karşın sektörün geleceğinin büyük ölçüde Orta Doğu'daki gelişmelerin hangi yönde ilerleyeceğine bağlı olduğunu vurguladı.