İran’ın beklenmedik bir biçimde Körfez ülkelerine saldırması ve geren beklenmedik bir biçimde bu ülkelerin Amerikan savunmasından mahrum olduklarını kavramaları bölgede jeopolitik bir deprem yarattı.

Bu gerçekliğe en belirgin tepki Suudi Arabistan’dan geldi. Nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke olan Pakistan’la derinliği olan bir ittifak kuran Suudi Arabistan, tüm tahriklere rağmen İran’a saldırmaktan uzak durdu.

Öte yandan bu ittifak, Türkiye ve Mısırın katılımıyla ciddi bir pakta devrilmeye başladı. Nitekim Antalya Diplomasi Forumunda bu dörtlünün verdiği fotoğraf, +bölgesel ve küresel mahfillerde jeopolitik kırılmanın boyutlarına dair ciddi bir karşılık buldu.

Buna ilaveten İtalya, İspanya ve İrlanda oluşturduğu kanat, söz konusu birlikteliğe destek vererek ittifakın Akdeniz kanadını şekillendirdiler. Bir de Cezayir devlet başkanı Abdülmecit Tebbun’un Türkiye’ye yaptığı ziyaret esnasında yaptığı anlaşmalar söz konusu yapılanmayı daha da anlamlı bir hale getirdi. Haddi zatında 2013 yılından beri Global Britain (Küresel Britanya) söylemiyle Kuşak-Yol Projesi bağlamında ABD ile ayrışan İngiltere’nin de söz konusu oluşuma dâhil olması farklı bir küresel mihverin belirginleşmesinde kilit bir rol oynadı.

İkinci Dünya savaşlının galibi olmasına rağmen zayıflayan ekonomisi nedeniyle ABD’ye devretmek zorunda kaldığı küresel hegemonik imtiyazlarına yeniden kavuşmak isteyen İngiltere, Türkiye’yi denklemin merkezine oturtarak Karadeniz, Avrasya ve Akdeniz üçgeninde yeni bir arayışa girdi.

ABD’nin güvenlik şemsiyesine ve müttefikliğine güvenmeyen başka aktörlerin de katılmasıyla daha da güçleneceği görülen bir öbekleşme, karşısında farklı bir ekseni de yaratmış oldu. İsrail, ABD, Güney Kıbrıs, Hindistan ve BAE gibi ülkeler tam tersi istikamette yer alarak Ortadoğu’yu cehenneme dönüştürme hamleleri planlamakla meşguller.

Bu bağlamda Trump’ın Çin ziyareti, Temmuz ayında Türkiye’de gerçekleşecek NATO Zirvesi ve Kasım ayında gündeme gelecek Amerikan seçimleri bu ittifakların kaderinin nihai yapıya oturmasında önemli dönüm noktaları olacak.

Son olarak, Birleşik Arap Emirliklerinin İsrail’le kurduğu ittifakın akabinde hemen İran Savaşına dâhil olması her iki tarafın birbirini gözlediklerinin en somut alameti olarak belirginleşmektedir. Öyle ki BAE’yi cepheye süren ABD-İsrail İttifakı Körfez ülkeleri ile İran, Araplarla Farslar ve en nihayetinde Şiiler ile Sünniler arasında bir çatışma çıkarmanın arefesinde oldukları düşünüyorlar.

ABD ve Çin’in yanı sıra Rusya Federasyonu’nun da İran üzerinden netlik kazanacak olan refleksleri yeni dünya düzeninin inşasında belirleyici kilometre taşları olacaktır.