İmalat PMI ekimde 47,3’e geriledi
İmalat sektöründe daralma 31’inci ayına girerken yeni siparişlerdeki zayıflama, artan maliyetler ve üretimdeki gerileme devam etti.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekimde 47,3 olarak ölçüldü. Eylül ayında 47,9 seviyesinde bulunan endeks, böylece 0,6 puan geriledi.
PMI’da 50’nin üzerindeki değerler sektörde iyileşmeye, bu seviyenin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor. Ekim verisi, imalat sektöründeki faaliyet koşullarının yeniden zayıfladığını ortaya koydu. Endeks haziran ayından bu yana en düşük seviyesine inerken, sektördeki daralma eğilimi üst üste 31’inci aya ulaştı.
Yeni siparişlerde zayıflama hızlandı
Zorlu piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişlerini olumsuz etkilemeye devam etti. Temmuz 2023’te başlayan yavaşlama ekimde de sürerken, siparişlerdeki düşüş son üç ayın en belirgin seviyesine çıktı. Yeni ihracat siparişlerinde de ivme kaybı gözlendi.
Talepteki zayıflamaya bağlı olarak üretim düşüşü hızlandı. İmalatçılar stoklarını sınırlı tutma eğilimini sürdürürken, azalan iş yükü ve çalışan istifaları istihdamdaki gerilemede etkili oldu. Bununla birlikte istihdamdaki düşüş ılımlı düzeyde kaldı ve hazirandan bu yana en düşük oranda gerçekleşti.
Girdi maliyetlerindeki baskı sürüyor
Yükselen petrol fiyatları, ham madde maliyetleri ve döviz kurundaki gelişmeler, imalat sektöründe girdi maliyetlerini artıran başlıca unsurlar oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına kıyasla yavaşlasa da yüksek seviyesini korudu ve yıl içi ortalamasının üzerinde gerçekleşti.
Maliyet baskısı nihai ürün fiyatlarına da yansıdı. İmalatçıların satış fiyatları ekim ayında belirgin şekilde yükselmeyi sürdürdü.
Deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar ve malzeme teminindeki güçlükler de tedarik sürelerinin uzamasına neden oldu. Son bir yıldır bozulma eğilimindeki tedarikçi performansında ekim ayında da olumsuz görünüm devam etti. Ancak teslimat sürelerindeki uzama sınırlı düzeyde kaldı.
Gıda ve giyim sektörleri siparişlerde öne çıktı
Rapora göre, ekim ayında izlenen 10 sektörden yalnızca biri üretimini artırabildi. Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim son üç ayın ardından ilk kez yükselirken, gıda ürünlerinde üretim yeniden yavaşladı. Üretimde en belirgin daralma ise metalik olmayan mineral ürünler sektöründe kaydedildi.
Yeni siparişlerde görece daha olumlu bir tablo ortaya çıktı. İki sektörde sipariş artışı gerçekleşti. Gıda ürünleri sektöründe büyüme devam ederken, giyim ve deri ürünlerinde de belirgin bir iyileşme yaşandı. Her iki sektörde yeni ihracat siparişleri de arttı.
Yeni siparişlerdeki en sert düşüş metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Kara ve deniz taşıtları sektörü ise bu alanı izledi.
Talep yetersizliği nedeniyle üretim ihtiyacının sınırlı kalması, sektör genelinde yeni istihdam yaratılmasını engelledi. İstihdam artışı yalnızca siparişlerin hızlandığı gıda ile giyim ve deri ürünleri sektörlerinde gerçekleşti.
Dört sektörde teslimat süreleri kısaldı
Ekim ayında takip edilen 10 sektörün büyük bölümünde girdi fiyatları yükseldi. En hızlı artış gıda ürünleri ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörlerinde yaşandı. En sınırlı artış ise ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe ölçüldü.
Nihai ürün fiyatlarındaki en keskin yükseliş elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe gerçekleşti. Bu sektördeki artış, Şubat 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Satış fiyatlarındaki en ılımlı artışlar ise giyim ve deri ürünleri ile ana metal sektörlerinde kaydedildi.
Tedarikçi teslimat sürelerinde sektörler arasında farklılaşma yaşandı. Dört sektörde teslimat süreleri kısalırken, en belirgin iyileşme kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektöründe görüldü. Elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal sanayinde ise tedarikçi performansı en belirgin bozulmayı kaydetti.
S&P Global’den temkinli değerlendirme
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalat sektörünün son çeyreğe de büyüme güçlüğüyle başladığını belirtti.
Talebin zayıf seyrini koruduğuna, fiyatların keskin şekilde arttığına ve tedarikçi teslimat sürelerinin uzadığına dikkat çeken Harker, istihdamdaki daralmanın oldukça ılımlı kalmasını görece olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
Harker, istihdamdaki bu görünümün önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceğine yönelik umut verdiğini ifade etti.
Web.tv
