Japonya Haberleri - Son Dakika Japonya Haber Güncel Gelişmeler

Asya borsalarında teknoloji rallisi

Asya borsaları, Wall Street'te teknoloji hisseleri öncülüğünde gerçekleşen yükselişin ardından 10 Kasım Salı gününü güçlü kazanımlarla tamamladı. Geçen haftaki sert satışların ardından yatırımcıların yeniden teknoloji şirketlerine yönelmesi, bölge piyasalarında alımları hızlandırdı. ABD'de Nasdaq endeksinin önceki işlem gününde yüzde 2,7 yükselmesi ve yarı iletken hisselerindeki güçlü toparlanma, Asya piyasalarına olumlu yansıdı. Yapay zekâ yatırımlarına yönelik talebin devam etmesi de teknoloji şirketlerine yönelik yatırımcı ilgisini destekledi. Güney Kore borsasında yüzde 4,39'luk yükseliş Bölge piyasalarındaki yükselişe Güney Kore öncülük etti. Kospi endeksi günü yüzde 4,39 artışla 5.239,13 puandan tamamladı. Endeks gün içinde 5.300 puanın üzerine kadar çıktı. Yarı iletken sektörünün önde gelen şirketlerinden Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 4,74, SK Hynix'in hisseleri ise yüzde 6,69 değer kazandı. Güney Kore borsasında alımların güçlenmesiyle birlikte borsada alım yönlü işlemlere ilişkin geçici devre kesici uygulaması da devreye alındı. Japonya Nikkei yüzde 2,9 yükseldi Japonya'nın gösterge endeksi Nikkei 225 de günü yüzde 2,9 artışla 60.459,58 puandan tamamladı. Yükselişte teknoloji ve yarı iletken ekipman üreticilerindeki alımlar etkili oldu. SoftBank hisseleri yüzde 13,9 değer kazanırken Tokyo Electron yüzde 6,1 yükseldi. Advantest hisselerinde de yüzde 4,6 artış kaydedildi. Tayvan'da Taiex endeksi yüzde 2,5 yükselirken, Hong Kong ve Şanghay borsalarında da sınırlı kazanımlar görüldü. Yatırımcıların odağında yapay zekâ ve ABD enflasyonu var Teknoloji hisselerindeki toparlanmaya rağmen yatırımcılar, yapay zekâ yatırımlarının şirketlere sağlayacağı getirileri yakından izlemeyi sürdürüyor. Özellikle yüksek altyapı harcamalarının kârlılığa ne ölçüde yansıyacağı, teknoloji sektöründe önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Piyasalarda günün en önemli gündem maddelerinden biri de ABD'nin ekim ayı enflasyon verisi olacak. Açıklanacak TÜFE ve çekirdek TÜFE rakamlarının, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde etkili olması bekleniyor. Asya piyasalarındaki yükseliş, küresel yatırımcıların teknoloji ve yapay zekâ şirketlerine yönelik risk iştahının yeniden güçlendiğini gösterirken, bu hareketin kalıcılığı önümüzdeki günlerde şirket bilançoları ve ABD'den gelecek ekonomik verilerle şekillenecek.

WEF'ten küresel ekonomi uyarısı

Katılımcıların yüzde 56'sı önümüzdeki bir yılda istikrarlı veya iyileşen bir ekonomik görünüm beklerken, jeopolitik çatışmalar, yüksek enflasyon, daralan mali destekler ve yapay zeka yatırımlarının yarattığı belirsizlikler öne çıktı. Dünya Ekonomik Forumu (WEF), kamu ve özel sektörde görev yapan başekonomistlerin katılımıyla hazırlanan Başekonomistlerin Değerlendirmeleri raporunu yayımladı. Araştırma, küresel ekonominin gelecek bir yılına ilişkin beklentileri ve büyümeyi etkileyebilecek yapısal riskleri ele aldı. Ekonomide istikrarlı görünüm beklentisi Ankete katılan başekonomistlerin yüzde 56'sı, önümüzdeki 12 ayda küresel ekonominin istikrarlı kalmasını veya iyileşmesini bekliyor. Buna karşın katılımcıların yüzde 97'si jeopolitik çatışmaları gelecek yıl boyunca belirsizliğin önemli kaynaklarından biri olarak gösteriyor. Başekonomistlerin yalnızca dörtte biri, küresel ekonominin daha dayanıklı hale geleceğini öngörüyor. Mali desteğin yerini yeni dayanıklılık unsurları alıyor Başekonomistlerin yüzde 69'u, mali desteğin 2020'den bu yana küresel ekonomi açısından en önemli dayanıklılık kaynaklarından biri olduğunu belirtiyor. Ancak bu desteğin önümüzdeki 12 ay boyunca aynı rolü sürdüreceğini düşünenlerin oranı yüzde 28'de kalıyor. Ekonomistlerin çoğu, gelecekte ekonomik dayanıklılığın esnek tedarik zincirlerine, teknolojik yeniliklere ve enerji piyasalarına uyum sağlama kapasitesine daha fazla bağlı olacağını düşünüyor. ABD ve Çin, ekonomik şoklara karşı en yüksek dayanıklılığı gösterebilecek ülkeler arasında değerlendiriliyor. Yapay zeka yatırımları büyümenin yeni dinamiği Ankete katılanların yüzde 97'si, gelecek bir yılda yapay zeka kullanımının artacağını tahmin ediyor. Katılımcıların yüzde 69'u ise bu teknolojinin önemli verimlilik artışı sağlayacağını öngörüyor. Yapay zeka alanındaki rekabetin ABD ve Çin arasında yoğunlaşması beklenirken, başekonomistlerin yüzde 69'u iki ülke arasındaki teknolojik farkın daralacağını düşünüyor. Aynı orandaki katılımcı, Çin'in büyük dil modellerinin 12 ay içinde ABD'deki muadillerine yetişebileceği görüşünde. Veri merkezi yatırımlarına ilişkin beklentiler Her 10 başekonomistten yaklaşık 8'i, veri merkezi yatırımlarının küresel ekonomik büyümenin önemli bir bölümünü oluşturacağını düşünüyor. Bununla birlikte, katılımcıların yüzde 79'u bu yatırımların yerel topluluklardan ciddi direnç görebileceğini öngörüyor. Veri merkezlerinin istihdam yaratma kapasitesine ilişkin beklentiler ise daha sınırlı. Başekonomistlerin yüzde 61'i, bu yatırımların istihdam oluşturma açısından önemli bir paya sahip olacağını düşünmüyor. Katılımcıların çoğu, veri merkezi yatırımlarının elektrik ve su fiyatlarını artırabileceği görüşünde. Jeoekonomik parçalanma riski artıyor Başekonomistlerin yüzde 77'si, gelecek yıl jeoekonomik parçalanmanın artmasını bekliyor. Katılımcıların yüzde 55'i ABD'de, yüzde 43'ü ise Avrupa'da gümrük vergilerinin yükseleceğini tahmin ediyor. Ankete katılanların üçte ikisi küresel ticaret hacminin artacağını düşünürken, yüzde 83'ü Çin'in ABD dışındaki pazarlara yönelik ihracatının büyümesini bekliyor. Hindistan, Güneydoğu Asya, Orta Asya ve ABD, ekonomik görünüm açısından en olumlu değerlendirilen bölgeler arasında yer alıyor. Çin'in görünümünün ise zayıfladığı belirtiliyor. Ekonomistlerin yaklaşık üçte biri Çin'de zayıf büyüme bekliyor. Avrupa ekonomisinde sınırlı bir iyileşme öngörülmesine rağmen, katılımcıların yüzde 61'i bölgede zayıf veya çok zayıf büyüme tahmininde bulunuyor. Para politikalarında farklılaşma beklentisi Başekonomistlerin yaklaşık üçte biri, ABD, Çin ve Avrupa'da işsizliğin artacağını öngörüyor. Katılımcılar ayrıca para politikalarında ülkeler ve bölgeler arasında farklı yönlere doğru bir ayrışma yaşanabileceğini değerlendiriyor. Ankete göre, Japonya'da para politikasının sıkılaşmasını bekleyenlerin oranı yüzde 70, Avro Bölgesi için yüzde 53, ABD için ise yüzde 42 olarak ölçüldü. Gıda ve enerji maliyetlerinde artış beklentisi Başekonomistlerin yüzde 88'i gıda, yüzde 83'ü elektrik ve yüzde 77'si ulaşım maliyetlerinde artış bekliyor. Katılımcıların çoğu, birçok bölgede reel gelirlerin azalacağını veya mevcut seviyelerde kalacağını tahmin ediyor. Hükümetlerin temel ihtiyaç ürünlerinde vergi indirimleri ve tavan fiyat gibi görünür önlemlere başvurması beklenirken, düşük gelirli hanelere yönelik vergi indirimi öngören ekonomistlerin oranı yüzde 36'da kalıyor. WEF'ten dayanıklılık çağrısı WEF Ekonomik Büyüme ve Dönüşüm Bölümü Başkanı Attilio Di Battista, değerlendirmesinde başekonomistlerin küresel ekonomide istikrar beklentisini koruduğunu ancak belirsizliğin yüksek seviyede olduğunu belirtti. Di Battista, jeopolitik dalgalanmalar, olası varlık fiyatı düzeltmeleri, yapay zeka yatırımlarına yönelik artan denetimler ve yaşam maliyeti baskılarının küresel ekonomi açısından risk oluşturduğunu ifade etti. Son yıllarda yaşanan krizlerin aşılmasında hükümet desteklerinin önemli rol oynadığını belirten Di Battista, mali kapasitenin ilerleyen dönemde daralabileceğine dikkat çekerek, yeni bir şok ortaya çıkmadan önce dayanıklılığın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Japonya'da tarihi eşik aşıldı

Japonya'da hızla yaşlanan nüfus yapısına ilişkin dikkat çekici bir eşik daha geride bırakıldı. Hükümet, ülkede her yıl 15 Eylül'de kutlanan Yaşlılara Saygı Günü kapsamında 100 yaş ve üzerindeki nüfusa ilişkin güncel verileri açıkladı. Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı'nın verilerine göre, 100 yaşını aşan kişilerin sayısı 56 yıldır kesintisiz olarak artıyor. 107 Bin 677 kişi 100 yaşın üzerinde Eylül ayı itibarıyla Japonya'da 100 yaşını geçmiş kişi sayısı 107 bin 677 olarak kayıtlara geçti. Böylece ülkede ilk kez 100 yaş ve üzerindeki nüfus 100 binin üzerine çıkmış oldu. Geçen yılın verileriyle karşılaştırıldığında 100 yaşını aşanların sayısında 7 bin 914 kişilik artış yaşandı. Bu grubun 94 bin 298'ini kadınlar, 13 bin 379'unu ise erkekler oluşturdu. En yaşlı kadın 114, en yaşlı erkek 112 yaşında Japonya'nın en yaşlı kadın vatandaşı 114 yaşındaki Kişimoto Fuyo oldu. Ülkedeki en yaşlı erkek ise 112 yaşındaki Kato Hikaru olarak kayıtlara geçti. Veriler, Japonya'da ileri yaş grubundaki nüfusun büyüklüğünün yanı sıra kadın ve erkekler arasındaki yaşam süresi farkını da ortaya koydu. 100 YAŞ ÜZERİ NÜFUS 1963'TE TAKİP EDİLMEYE BAŞLADI Japonya'da 100 yaş ve üzerindeki kişilere ilişkin nüfus verileri ilk kez 1963 yılında düzenli olarak kayda alınmaya başlandı. 100 yaşını aşanların sayısı 1981'de 1.000, 1998'de 10.000, 2012'de ise 50.000 sınırını geçti. Son verilerle birlikte bu sayı ilk kez 100 bin seviyesinin üzerine çıktı. Kadınlarda ortalama yaşam süresi 87,3 yıl Japonya'da uzun yaşam eğilimi ortalama yaşam beklentisine ilişkin verilere de yansıyor. Ülkede ortalama yaşam beklentisi kadınlarda 87,3 yıl, erkeklerde ise 81,3 yıl olarak ölçülüyor. 100 yaş ve üzerindeki nüfusun sürekli artması, Japonya'nın karşı karşıya olduğu hızlı nüfus yaşlanmasının boyutunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Asya borsalarında sert düşüş

Güney Kore’de Kospi yüzde 3,26 geriledi. Asya piyasalarında teknoloji hisselerindeki kayıplar yatırımcıların risk iştahını zayıflattı. Yapay zeka şirketlerinin teknoloji geliştirme hızını yavaşlatabileceğine ilişkin endişeler ve küresel ölçekte artan jeopolitik riskler, bölge borsalarında satış baskısının güçlenmesine neden oldu. Hong Kong dışındaki başlıca Asya piyasalarında düşüşler öne çıkarken, özellikle teknoloji şirketlerinin hisselerinde yaşanan sert kayıplar dikkat çekti. Kospi yüzde 3,26 geriledi Güney Kore’de teknoloji hisselerindeki satışların etkisiyle Kospi endeksi yüzde 3,26 değer kaybederek 6.684 puandan günü tamamladı. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,58 düşüşle 63.641 puana geriledi. Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,12 azalışla 3.883 puanda bulunurken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükselişle 24.766 puan seviyesinde seyrediyor. Hindistan borsalarında ise resmi tatil nedeniyle işlem gerçekleştirilmedi. Teknoloji şirketlerinde kayıplar hızlandı Bölge genelinde teknoloji şirketlerinin hisselerinde yaşanan düşüşler piyasanın genel görünümünde belirleyici oldu. Güney Kore merkezli SK Hynix'in hisseleri yüzde 5,6, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 3,5 geriledi. Japonya merkezli SoftBank Group Corp'un hisselerinde ise yüzde 11,4'lük sert düşüş görüldü. Teknoloji hisselerindeki satışlarda, yapay zeka şirketlerinin teknoloji geliştirme süreçlerinde hız kesebileceğine ilişkin değerlendirmeler etkili oldu. Piyasaların gözü BoJ kararında Asya piyasalarında bu hafta yatırımcıların takip edeceği başlıca gündem maddelerinden biri Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı olacak. Artan enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırması ve yenin değer kaybetmesinin oluşturduğu baskı nedeniyle BoJ'un yüzde 1 seviyesinde bulunan politika faizini 25 baz puan artırması bekleniyor. Piyasalar, faiz kararının yanı sıra bankanın para politikasına ilişkin vereceği mesajlara da odaklanacak. Japonya'da sanayi üretimi geriledi Japonya ekonomisine ilişkin bugün açıklanan veriler de piyasaların gündeminde yer aldı. Temmuz ayında sanayi üretimi aylık bazda yüzde 0,2 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,9 arttı. Ekonomik veriler ile BoJ'un faiz kararına ilişkin beklentiler, Japonya piyasalarında yatırımcıların yön arayışında önemli rol oynuyor.

Japon yeninde kritik eşik dolar 160 seviyesini geçti

Japon yenindeki değer kaybı yeniden kritik seviyelere ulaştı. Dolar/yen paritesinin 160 seviyesinin üzerine çıkması, Tokyo yönetiminin piyasaya müdahale edip etmeyeceği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Yendeki baskının sürmesi halinde 161 seviyesi ilk kritik eşik olarak izlenirken, önceki müdahaleyle bağlantılı olarak 162,9-163,3 bandı da olası yeni müdahale bölgesi olarak değerlendiriliyor. Yen 160 seviyesini aştı Japon yeni dolar karşısında 160 seviyesinin üzerine çıkarak son dönemdeki zayıf seyrini sürdürdü. Yendeki değer kaybı, para biriminin daha fazla gerilemeye karşı kırılganlığını artırırken, piyasalarda Japon yetkililerin düşüşü sınırlamak amacıyla yeniden harekete geçip geçmeyeceği yakından takip ediliyor. Gözler 161 seviyesinde SMBC Nikko Securities Kıdemli Faiz ve Döviz Stratejisti Rinto Maruyama, olası müdahale açısından ilk olarak 161 seviyesinin izlenmesi gerektiğini belirtti. Maruyama’ya göre yenin bu seviyeyi aşması halinde dikkatler, Japon yetkililerin önceki müdahalede devreye girdiği 162,9-163,3 bandına çevrilebilir. Müdahale için “sürpriz” ihtimali Maruyama, Japon yetkililerin önceki müdahalelerde zamanlama konusunda sürpriz unsurunu korumaya önem verdiğine dikkat çekti. Bu nedenle olası bir müdahalenin yalnızca belirli bir seviyeye bağlı kalmadan herhangi bir anda gerçekleşebileceği değerlendiriliyor. Stratejistler, müdahalenin yen üzerindeki satış baskısını kısa vadede hafifletebileceğini ancak temel piyasa dinamiklerinde değişiklik yaşanmadığı sürece kalıcı bir toparlanmanın zor olabileceğini belirtiyor. Yen önceki kazanımlarını geri verdi Japon yeni, temmuz sonunda gerçekleştirilen ve rekor büyüklüğe ulaşan müdahalenin ardından elde ettiği kazanımların yarısından fazlasını geri verdi. Para birimi aynı zamanda yılın beşinci aylık düşüşünü kaydetmeye hazırlanıyor. Yendeki son zayıflamada, ABD’de faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler ve buna bağlı olarak doların güçlenmesi etkili oldu. Bessent’tan BOJ’a faiz mesajı ABD Hazine Bakanı Scott Bessent da Japonya Merkez Bankasının (BOJ) para politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bessent, BOJ Başkanı Kazuo Ueda’nın para politikası konusunda “doğru olanı yapmasını” beklediğini söyledi. Açıklamalar, BOJ’un yakın dönemde faiz artırabileceğine yönelik beklentileri destekledi. Abenomics dönemi sona mı eriyor? Bessent’a, zayıf yenle mücadele amacıyla BOJ’un art arda faiz artırımlarını değerlendirip değerlendirmemesi gerektiği de soruldu. Bessent, Japon yetkililere ne yapmaları gerektiğini söylemeyeceğini belirtirken, reflasyonist bir program olarak tanımladığı Abenomics döneminin sonuna gelinmiş olabileceğini ifade etti. Piyasalarda şimdi iki gelişme yakından izleniyor: Japonya’nın yenin değer kaybını sınırlamak için yeniden döviz müdahalesine başvurup başvurmayacağı ve BOJ’un faiz politikasında nasıl bir yol izleyeceği. Her iki başlık da yenin kısa vadeli yönü açısından belirleyici olacak.

Küresel piyasalar Jackson Hole'a kilitlendi

PCE enflasyonunun beklentileri aşmasının ardından piyasalarda faiz artışı beklentisi de gündemde kalmayı sürdürüyor. Küresel finans piyasalarında Jackson Hole öncesi temkinli bir görünüm hakim. Dolar ve ABD tahvil faizleri dar bantta hareket ederken, yatırımcıların ana gündemini Fed Başkanı Kevin Warsh'ın sempozyumda yapacağı konuşma oluşturuyor. Bu yıl Jackson Hole'da yalnızca kısa vadeli faiz kararlarına ilişkin sinyaller değil, Warsh yönetimindeki Fed'in para politikası anlayışı ve piyasalarla kuracağı iletişimin çerçevesi de izlenecek. Son PCE verilerinin enflasyon baskısının sürdüğüne işaret etmesi ise Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentileri daha da kritik hale getirdi. Warsh, Jackson Hole'a ilk kez Fed Başkanı olarak katılıyor Kansas City Fed tarafından düzenlenen Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu öncesinde piyasalardaki beklenti, Kevin Warsh'ın vereceği mesajlara yoğunlaştı. Isio Investment Management CIO'su Ajith Nair, yatırımcıların doğal olarak faiz görünümünü takip edeceğini ancak bu yılki toplantının en önemli başlığının Warsh'ın Jackson Hole'a ilk kez Fed Başkanı sıfatıyla katılması olduğunu ifade etti. Nair'e göre Warsh'ın konuşması, Fed'in önümüzdeki dönemdeki vizyonu ve merkez bankasının finansal piyasalarla iletişiminde benimseyeceği yaklaşım konusunda önemli işaretler verebilir. Fed'in yeni iletişim anlayışı da masada Warsh döneminde piyasalarda öne çıkan değerlendirmelerden biri, Fed'in ekonomik tahminler ve politika projeksiyonları üzerinden yapılan yönlendirmeye daha az bağımlı bir iletişim modeli benimseyebileceği yönünde. Jackson Hole'daki konuşmanın, bu yaklaşımın kapsamına ilişkin daha net mesajlar vermesi bekleniyor. Bu nedenle yatırımcılar yalnızca bir sonraki faiz kararına ilişkin ipuçlarını değil, Fed'in uzun vadede piyasaları nasıl yönlendireceğini de takip edecek. Dolar endeksi 99,13 seviyesinde Sempozyum öncesinde döviz piyasalarında sınırlı hareketler yaşanıyor. Dolar endeksi, sekiz günlük zirvesinin ardından elde ettiği kazanımların bir bölümünü geri verse de 99,13 seviyesinde yatay seyrini sürdürüyor. Euro, dolar karşısında yüzde 0,05 değer kazanarak 1,1655'e yükseldi. Sterlin ise yüzde 0,05 düşüşle 1,3586 dolar seviyesine geriledi. Avustralya doları da yüzde 0,18 artışla 0,718 dolara çıktı. PCE enflasyonu beklentilerin üzerinde geldi Fed'in para politikası beklentilerini etkileyen son önemli gelişme, ABD'de açıklanan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi oldu. Temmuz ayında yıllık PCE enflasyonu yüzde 3,7 ile bir önceki aya göre değişmezken, yüzde 3,6 seviyesindeki piyasa beklentisinin üzerine çıktı. Aylık artış ise yüzde 0,2 olarak gerçekleşti. Piyasalarda aylık bazdaki beklenti yüzde 0,1 düzeyindeydi. Veriler, enflasyonist baskıların Fed açısından tamamen ortadan kalkmadığına işaret ederken, faiz beklentilerinin de canlı kalmasına neden oldu. Faiz artışı beklentisi gündemde kalıyor Westpac ekonomisti Ryan Wells, açıklanan enflasyon verilerinin yıl sonuna kadar Fed'den faiz artırımı beklentisini desteklediğini belirtti. Wells'e göre piyasaların asıl odağı ise Kevin Warsh'ın Jackson Hole'da kullanacağı ton olacak. Danske Bank analisti Jesper Fjarstedt de çekirdek PCE enflasyonunun yıllık yüzde 3,3 seviyesinde kalmasının ve “supercore” enflasyondaki yeniden hızlanmanın, Warsh üzerinde daha şahin mesaj verme baskısı oluşturduğunu ifade etti. Buna karşın Fjarstedt, Fed Başkanı'nın Jackson Hole konuşmasında belirgin ve doğrudan bir politika taahhüdünde bulunmaktan kaçınmasının daha olası olduğunu değerlendirdi. Japonya'da faiz artışı olasılığı yüzde 86 Asya piyasalarında da merkez bankalarının para politikası adımları yakından takip ediliyor. Japon yeni dolar karşısında 159,30 seviyesinde yatay hareket ederken, Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ryozo Himino, zamanında yapılacak faiz artırımlarının ilerleyen dönemde daha sert bir parasal sıkılaşma ihtiyacını azaltabileceğini söyledi. Himino, eylül ayındaki toplantıya ilişkin açık bir yönlendirme yapmazken, Totan Tanshi verilerine göre piyasalar BOJ'un gelecek ay faiz artırma ihtimalini yüzde 86 olarak fiyatlıyor. Güney Kore'den ikinci faiz artırımı Güney Kore Merkez Bankası'nın politika faizini 25 baz puan yükselterek yüzde 3'e çıkarmasının ardından Güney Kore wonu dolar karşısında yüzde 0,39 değer kazandı. Söz konusu karar, merkez bankasının art arda gerçekleştirdiği ikinci faiz artırımı olarak kayıtlara geçti. ABD tahvil faizleri yüksek seviyesini koruyor ABD tahvil piyasasında da Fed'in daha sıkı bir politika izleyebileceği beklentisi etkisini sürdürüyor. 10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi yüzde 4,652 civarında işlem görürken, 30 yıllık tahvil faizinde yüzde 5,171 seviyesi öne çıkıyor. Küresel piyasaların gözü şimdi Jackson Hole'da Kevin Warsh'ın yapacağı konuşmaya çevrilmiş durumda. Warsh'ın enflasyon görünümü, faizlerin gelecekte izleyeceği rota ve Fed'in yeni iletişim stratejisine ilişkin vereceği mesajların, önümüzdeki dönemde piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Türk lezzetleri Uzak Doğu yolcusu

Türkiye'nin yaş meyve, sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatında katma değeri yüksek pazarlara yönelme stratejisi kapsamında, Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, 20-29 Kasım 2026 tarihlerinde, Japonya ve Güney Kore'yi kapsayan “Sektörel Ticaret Heyeti” düzenleyecek. Ticaret Bakanlığı koordinasyonu ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği organizasyonunda gerçekleştirilecek programda Türk ihracatçıları, Seul ve Tokyo'da ithalatçılar, ulusal perakende zincirleri, distribütörler ve gıda sektörünün önde gelen satın alma kuruluşlarıyla ikili iş görüşmeleri yapacak. "Uzak Doğu, kilogram başına ihracat değerimizi artırabilecek en önemli pazarlardan biri" Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, küresel gıda ticaretinde rekabetin artık fiyat kadar kalite, güvenilirlik ve sürdürülebilirlik ekseninde şekillendiğini belirterek, Japonya ve Güney Kore'nin bu dönüşümün en güçlü örnekleri arasında yer aldığını söyledi. İhracatta hedefimiz orta vadede 200 milyon dolar İhracatta sadece hacim artışı değil, kilogram başına ihracat değerini yükseltecek pazarlara odaklanıyoruz” diyen Balık, “Japonya ve Güney Kore, yüksek gelir seviyeleri, kaliteli ürün talebi ve güvenilir tedarikçi arayışlarıyla sektörümüz için stratejik öneme sahip. Türk üreticisi ve ihracatçısı son yıllarda kalite, gıda güvenliği, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim alanlarında önemli mesafe kat etti. Bu birikimi artık Uzak Doğu pazarlarında daha güçlü şekilde değerlendirmek istiyoruz. 2025 yılında Japonya ve Güney Kore’ye 63 milyon dolar olan yaş meyve sebze ve mamul ihracatımızı kısa vadede 100 milyon dolara orta vadede 200 milyon dolara çıkarmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu. İki ülke 110 milyar dolarlık gıda ithal ediyor Güney Kore’nin yıllık 40 milyar dolar, Japonya’nın ise yıllık 70 milyar dolar gıda ürünleri ithal ettiğine vurgu yapan Başkan Balık sözlerini şöyle tamamladı; “İki ülkenin gıda ithalatlarının yüksek olması Türk gıda sektörüne büyük fırsatlar sunuyor. Alım gücü yüksek ve yaklaşık 175 milyonluk nüfusa sahipler. Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörleri Meyve suları, kuru domates, salça, meyve püreleri, turşular, dondurulmuş meyveler, konserve, narenciye, domates, kiraz, üzüm, elma, şeftali-nektarin, nar başta olmak üzere yaş meyve sebze ve mamul üretiminde dünyanın en güçlü ülkelerinden biri. Dünya’nın gıda ambarı konumundayız. Sektörel ticaret heyetleriyle taze ürünlerde ve mamul ihracatında pazar payımızı artırmak için çalışıyoruz. Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatçılarımızı sektörel ticaret heyetimize katılmaya davet ediyoruz.” Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin “Güney Kore-Japonya Sektörel Ticaret Heyeti”ne katılmak isteyen firma temsilcilerimiz 7 Temmuz 2026 Salı günü mesai bitimine kadar tarim3@eib.org.tr adresiyle iletişime geçebilirler.

Kritik minerallerde yeni cephe: Grönland

Nikkei’nin haberine göre Tokyo yönetimi, Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’daki rezervlerin büyüklüğünü ve ekonomik potansiyelini değerlendirmek için yaz aylarından itibaren bölgeye jeologlar gönderecek. Çalışmalar kapsamında maden sahalarının işletme maliyetleri analiz edilirken, kaynakların ticari olarak değerlendirilebilir olup olmadığı da araştırılacak. Japonya’nın girişimi, kritik mineral tedarik zincirini çeşitlendirme ve stratejik kaynaklarda alternatif tedarik kanalları oluşturma hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle elektronik, savunma sanayisi, yenilenebilir enerji teknolojileri ve ileri teknoloji üretiminde kullanılan nadir toprak elementleri, son yıllarda ülkelerin ekonomik ve stratejik öncelikleri arasında yer alıyor. Fizibilite çalışmalarının ardından Japon şirketlerinin Grönland’daki madencilik projelerine yatırım yapabilmesi için teknik ve ekonomik değerlendirmelerin tamamlanması hedefleniyor. Böylece bölgedeki potansiyel kaynakların geliştirilmesi ve yeni yatırım fırsatlarının oluşturulması amaçlanıyor. Kritik mineraller alanında küresel rekabetin giderek arttığı bir dönemde Grönland, sahip olduğu zengin rezerv potansiyeliyle birçok ülkenin ilgisini çekiyor. Japonya’nın son hamlesi de Çin’e bağımlılığı azaltma ve tedarik güvenliğini güçlendirme yönündeki uluslararası eğilimin bir parçası olarak öne çıkıyor.

Küresel yetenek açığı yüzde 70'i aştı

Yetenek açığı yüzde 78 olarak ölçülen ve 41 ülke içerisinde 12. sıraya çıkan Türkiye'de ise iş dünyasının bulmakta en zorlandığı teknik beceriler üretim ve imalat ile yapay zekâ ilişkili beceriler oldu. Araştırmaya göre yapay zekâ becerileri küresel çapta ilk kez en zor bulunan yetkinlikler haline gelerek mühendislik ve BT'yi geride bıraktı. ManpowerGroup tarafından 41 ülkede 39 binden fazla işverenle gerçekleştirilen 2026 Küresel Yetenek Açığı Araştırması'na göre küresel ölçekte 2026 yılında işverenlerin yüzde 70'ten fazlası, ihtiyaç duydukları yetenekleri bulmakta zorlandıklarını belirtiyor. Bu oran, bir önceki yıl yüzde 74 olan orana kıyasla sınırlı bir iyileşmeye işaret etse de yetenek açığının küresel ölçekte devam ettiğini gösteriyor. Yetenek açığının yüzde 78 olarak ölçüldüğü Türkiye ise 41 ülke içerisinde 12. sıraya yükseldi. Türkiye geçen yıl yüzde 76 ile yetenek açığı sıralamasında 21. sırada yer almıştı. Yüzde 87 ile Slovakya işverenlerin vasıflı yeteneklere ulaşmada en çok zorluk çeken ülke olurken bu ülkeyi yüzde 84 ile Yunanistan ve yine yüzde 84 ile Japonya takip etti. Çin işverenlerin boş pozisyonları doldurmakta en az zorlanan ülke oldu. Bu ülkeyi yüzde 57 ile Polonya ve yüzde 60 ile Finlandiya takip etti. Yapay zekâ ilk kez, işverenlerin bulmakta en çok zorlandığı beceri oldu Araştırma yapay zekâ (AI) becerilerinin ilk kez, küresel ölçekte işverenlerin bulmakta en çok zorlandığı yetkinlikler haline gelerek, geleneksel mühendislik ve BT becerilerini geride bıraktığını da ortaya çıkardı. Yapay zekâ model ve uygulama geliştirme ile yapay zekâ okuryazarlığı küresel ölçekte bulunması en zor beceriler sıralamasında ilk sıraya yerleşti. Türkiye'de iş dünyasının bulmakta en zorlandığı teknik beceriler listesinin başında üretim ve imalat yer alırken, bunu yapay zekâ modeli ve uygulaması geliştirme ile yapay zekâ okuryazarlığı takip etti. Türkiye ve dünyada bulunması en zor teknik beceriler Türkiye Dünya 1 Üretim ve İmalat Yapay Zekâ Modeli ve Uygulama Geliştirme 2 Yapay Zekâ Modeli ve Uygulama Geliştirme Yapay Zekâ Okuryazarlığı 3 Yapay Zekâ Okuryazarlığı Mühendislik 4 Mühendislik Satış ve Pazarlama 5 Operasyon ve Lojistik Üretim ve İmalat Türkiye ve dünyada en kritik davranışsal yetkinlikler Türkiye Dünya 1 İletişim, İş Birliği ve Takım Çalışması İletişim, İş Birliği ve Takım Çalışması 2 Profesyonellik ve İş Disiplini Profesyonellik ve İş Disiplini 3 Uyum Yeteneği ve Öğrenmeye Açıklık Uyum Yeteneği ve Öğrenmeye Açıklık 4 Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme Etik Değerler ve Dürüstlük 5 Zaman Yönetimi Zaman Yönetimi “Yapay zekâ işleri ortadan kaldırmıyor, işleri dönüştürüyor” Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan ManpowerGroup Türkiye Genel Müdürü Feyza Narlı, “Yapay zekâ becerilerinin en zor bulunan yetkinlikler listesinin zirvesine çıkması, yetenek dünyasındaki dönüşümün hızını açıkça ortaya koyuyor. Şirketler bu değişime, çalışanlarını yeniden beceri kazandırmaya yönelik programlar ve daha esnek iş gücü modelleriyle karşılık veriyor; artık mevcut becerilerin yanı sıra potansiyele göre işe alım yapmanın önemini kabul ediyorlar. Bununla birlikte, çalışanların yeni teknolojileri doğru ve güvenle kullanabilmesi için yapay zekâ okuryazarlığını yaygınlaştırmaya odaklanıyorlar. Yapay zekâ işleri ortadan kaldırmıyor, işleri dönüştürüyor. Verimlilik artışını kariyer gelişimiyle birleştirebilen şirketler yetenek açığının yüksek olduğu bu ortamda rekabette öne çıkacak.” dedi. Türkiye ve dünyada sektörler genelinde yetenek açığı Küresel Yetenek Açığı Araştırması'nda sektörlere göre yetenek açığına bakıldığında ise Türkiye'de ticaret ve lojistik en fazla yeteneğe ihtiyaç duyulan sektör olurken bilişim yetenek açığının en az olduğu sektör oldu. Buna karşın bilişim, küresel yetenek açığında ilk sırada, ticaret ve lojistik 8. sırada yer aldı. Türkiye Dünya 1 Ticaret ve Lojistik (%89) Bilişim (%75) 2 İnşaat ve Emlak (%80) Ağırlama (%74) 3 Profesyonel, Bilimsel ve Teknik Hizmetler (%79) Kamu Sektörü, Sağlık ve Sosyal Hizmetler (%74) 4 Ağırlama (%78) Profesyonel, Bilimsel ve Teknik Hizmetler (%73) 5 Kamu Hizmetleri (%74) İmalat (%72) 6 Kamu Sektörü, Sağlık ve Sosyal Hizmetler (%74) İnşaat ve Emlak (%71) 7 İmalat (%73) Finans ve Sigorta (%71) 8 Finans ve Sigorta (%72) Ticaret ve Lojistik (%69) 9 Bilişim (%69) Kamu Hizmetleri ve Doğal Kaynaklar (%68) Türkiye ve dünyada şirket büyüklüğüne göre yetenek açığı Şirket büyüklüğüne göre yetenek açığı sıralamasında ülkemizde ilk sırada çalışan sayısı 250-999 olan şirketler yer alırken dünyada listenin başında çalışan sayısı 1.000-4.999 olan şirketler bulunuyor. Türkiye Dünya 1 250–999 çalışan (%80) 1.000–4.999 çalışan (%75) 2 10–49 çalışan (%78) 5.000+ çalışan (%74) 3 10'dan az çalışan (%77) 50–249 çalışan (%73) 4 50–249 çalışan (%77) 10–49 çalışan (%72) 5 1.000–4.999 çalışan (%75) 250–999 çalışan (%72) 6 5.000+ çalışan (%70) 10'dan az çalışan (%64) En fazla yetenek ihtiyacı Marmara Bölgesi'nde Türkiye genelinde bölgelere göre yetenek açığı incelendiğinde ise yüzde 82 ile Marmara Bölgesi ilk sırada yer alarak en fazla yetenek ihtiyacı duyulan bölge oldu. Marmara'yı sırasıyla yüzde 81 ile Doğu Anadolu, yüzde 80 ile Ege ve yüzde 78 ile İç Anadolu bölgeleri takip etti. Yetenek açığının nispeten daha düşük olduğu diğer bölgeler ise yüzde 70 ile Akdeniz, yüzde 68 ile Güneydoğu Anadolu ve yüzde 61 ile Karadeniz.

#Japonya