Gıda Fiyatları Haberleri - Son Dakika Gıda Fiyatları Haber Güncel Gelişmeler

ABD'de enflasyon beklentiyi aştı

Gıda ve enerji fiyatları hariç hesaplanan çekirdek TÜFE de yüzde 0,3 artış kaydetti. Çekirdek enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, Fed'in aralık ayındaki faiz kararına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), Ekim 2026 dönemine ilişkin tüketici fiyat endeksi verilerini açıkladı. Buna göre ABD'de tüketici fiyatları ekim ayında mevsim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 arttı. Eylül ayında yüzde 0,6 artış kaydeden TÜFE için piyasa beklentisi yüzde 0,3 seviyesindeydi. Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek TÜFE ise ekim ayında yüzde 0,3 yükseldi. Böylece çekirdek enflasyon ağustos ve eylül aylarındaki aylık artış hızını korudu. Piyasa beklentisi çekirdek TÜFE'nin yüzde 0,2 artması yönündeydi. Her iki göstergenin de beklentileri aşması, ABD'de fiyat baskılarının öngörülenden daha dirençli olduğuna işaret etti. Yıllık enflasyon oranı açıklanmadı Ekim ayı verilerinde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise yıllık enflasyon oranlarının yayımlanmaması oldu. BLS, 2025 yılındaki federal hükümetin ödenek kesintisi nedeniyle Ekim 2025 döneminde fiyat araştırmalarını gerçekleştirememişti. Geçen yılın aynı ayına ilişkin gerekli verilerin bulunmaması nedeniyle kurum, karşılaştırma yapılamayan endeksler için 12 aylık değişim oranlarını yayımlayamadı. Bu nedenle manşet TÜFE ve çekirdek TÜFE için standart yıllık enflasyon oranları açıklanmadı. Gıda ve barınma maliyetleri fiyatları yukarı taşıdı Ekim ayında gıda fiyatları yüzde 0,5 arttı. Evde tüketilen gıda fiyatları yüzde 0,4, restoran ve benzeri işletmelerdeki yemek fiyatları ise yüzde 0,5 yükseldi. Enerji endeksi yüzde 0,7 artış gösterirken, eylül ayındaki yüzde 5,2'lik yükselişe kıyasla belirgin bir yavaşlama kaydedildi. Barınma endeksi de ekim ayında yüzde 0,3 arttı. BLS, barınma maliyetlerindeki yükselişin aylık genel TÜFE artışının yüzde 30'undan fazlasına katkıda bulunduğunu bildirdi. Buna karşılık ikinci el otomobil ve kamyon fiyatları yüzde 1,2 geriledi. Fed'in aralık ayı faiz kararı daha kritik hale geldi Enflasyon verileri, Fed'in aralık ayında gerçekleştireceği para politikası toplantısı öncesinde önem taşıyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, veri açıklanmadan önce yaptığı konuşmada, çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,3 veya üzerinde gerçekleşmesi halinde aralık toplantısında 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesi gerektiğini söylemişti. Çekirdek TÜFE'nin yüzde 0,3 olarak açıklanması, Waller'ın dile getirdiği bu eşiğin gerçekleştiğini gösterdi. Waller ayrıca enflasyonun iyileşmesi durumunda dahi 25 baz puanlık faiz artışını destekleme eğiliminde olduğunu belirtmişti. Waller'ın açıklamaları kişisel politika değerlendirmesini yansıtıyor; Fed'in nihai kararını tek başına belirlemiyor. Bununla birlikte güçlü istihdam verileriyle birlikte değerlendirildiğinde, enflasyonun beklentilerin üzerinde kalması aralık ayında faiz artışı ihtimalini gündemde tutuyor. Dolar, tahvil faizleri ve altın için ne anlama geliyor? Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon, Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği veya ilave faiz artışına gidebileceği beklentisini güçlendirebilir. Bu görünüm ABD doları ve Hazine tahvillerinin getirileri açısından destekleyici, faiz getirisi bulunmayan altın açısından ise baskılayıcı bir zemin oluşturuyor.

ABD'de Trump'a ara seçim faturası

79 binden fazla seçmenle yapılan araştırmada hayat pahalılığı, enflasyon ve İran'a yönelik askeri müdahale, oy tercihlerini etkileyen başlıca konular arasında yer aldı. ABD'de 3 Kasım 2026'da gerçekleştirilen ara seçimler, Başkan Donald Trump yönetimi açısından önemli bir siyasi sonuç ortaya çıkardı. Demokratların Senato ve Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesiyle Kongre'deki dengeler değişti. Seçimlerin ardından yayımlanan geniş kapsamlı seçmen araştırması ise Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıplarda ekonomi, yaşam maliyeti ve dış politika tartışmalarının etkisini ortaya koydu. Demokratlar Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu kazandı Ara seçim sonuçlarıyla Demokratlar hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etti. Böylece Cumhuriyetçilerin Kongre'deki kontrolü sona ererken Trump yönetiminin görev süresinin kalan bölümünde yasama süreci daha fazla siyasi uzlaşma gerektiren bir yapıya dönüştü. Seçim sonuçlarının ardından yayımlanan araştırma, seçmenlerin ekonomik koşullara yönelik memnuniyetsizliğinin sandığa yansıdığını gösterdi. Seçmenin önceliği hayat pahalılığı oldu Associated Press ve büyük Amerikan televizyon kuruluşları adına SSRS tarafından 79 binden fazla kayıtlı seçmenle gerçekleştirilen araştırmaya göre katılımcıların yaklaşık yüzde 90'ı yaşam maliyetini oy tercihlerini etkileyen önemli faktörlerden biri olarak değerlendirdi. Seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ülke ekonomisinin kötü durumda olduğunu belirtirken gıda fiyatları ve akaryakıt maliyetleri de öne çıkan endişe başlıkları arasında yer aldı. Araştırma, yüksek fiyatların yalnızca ekonomik bir sorun olarak görülmediğini, aynı zamanda seçmenlerin siyasi tercihlerinde belirleyici rol oynadığını ortaya koydu. Enflasyon tartışmalarında Trump yönetimi öne çıktı Araştırmaya katılanların yaklaşık üçte ikisi enflasyondaki yükselişte Trump yönetiminin politikalarının etkili olduğunu düşündüğünü belirtti. Demokrat adaylara oy veren seçmenlerde bu oran daha yüksek seviyelere ulaştı. Katılımcıların yaklaşık yüzde 60'ı enflasyonun aile bütçelerinde orta düzeyde, yüzde 20'si ise ciddi ekonomik zorluk yarattığını ifade etti. Gümrük tarifeleri de seçim sürecinde tartışılan ekonomik başlıklar arasında yer aldı. Trump yönetiminin ticaret politikaları, fiyatlar ve tüketici maliyetleri üzerindeki olası etkileri nedeniyle eleştirildi. İran savaşı seçmenlerin tepkisini çekti Ekonominin yanı sıra İran savaşı da seçim araştırmasında öne çıkan dış politika başlıklarından biri oldu. Araştırmaya katılan seçmenlerin yüzde 60'tan fazlası ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahalesini yanlış bir karar olarak değerlendirdi. Bu sonuç, Trump yönetiminin dış politika tercihleri konusunda seçmenler arasında önemli bir görüş ayrılığı bulunduğunu gösterdi. Bununla birlikte araştırmada ekonomi ve yaşam maliyeti, seçmenlerin oy tercihlerini etkileyen temel gündem maddeleri olarak öne çıktı. Ekonomi ülkenin en önemli sorunu olarak gösterildi Katılımcılara ülkenin karşı karşıya olduğu en önemli sorun sorulduğunda yaklaşık yüzde 40'ı ekonomiyi ilk sıraya yerleştirdi. Demokrasinin durumu yaklaşık üçte birlik oranla ikinci sırada yer alırken göç yüzde 14, sağlık hizmetleri yüzde 8, dış politika yüzde 4 ve suç yüzde 3 seviyesinde kaldı. Araştırmada seçmenlerin yüzde 62'si Trump'ın başkanlık performansını onaylamadığını belirtti. Temsilciler Meclisi seçimlerinde oy kullananların yüzde 40'tan fazlası Trump'a karşı çıkmanın oy verme nedenlerinden biri olduğunu söyledi. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü ülkenin gidişatından memnun olmadığını veya mevcut durumdan öfke duyduğunu ifade etti. Yolsuzluk ve Kongre denetimi de gündemdeydi Araştırma, kamu yönetimindeki yolsuzluğun da seçmenlerin siyasi tercihlerinde önemli bir başlık olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yaklaşık yüzde 90'ı yolsuzluğu oy tercihinde dikkate aldığı unsurlardan biri olarak değerlendirdi. Kongre'nin başkan üzerindeki denetim görevini yeterince yerine getirmediğini düşünenlerin oranı ise yaklaşık yüzde 70 oldu. Bu bulgular, seçmenlerin yalnızca ekonomik koşullara değil, yönetim anlayışına ve kurumsal denetim mekanizmalarına ilişkin beklentilere de önem verdiğini gösterdi. Trump seçim sonuçlarını değerlendirdi Donald Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı kayıpların ardından sonuçlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, seçim performansını kendi siyasi etkisi üzerinden yorumlayarak Cumhuriyetçilerin kendisinin aday olduğu bir seçimde daha güçlü sonuç elde edebileceğini savundu. Ancak araştırma sonuçları, seçmenlerin önemli bir bölümünün ekonomi, enflasyon ve yönetim politikalarına yönelik eleştiriler taşıdığını ortaya koydu. Yeni Kongre Trump yönetiminin hareket alanını daraltabilir Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu elde etmesi, Trump yönetiminin görev süresinin kalan bölümünde yasama gündemini önemli ölçüde etkileyecek. Vergi düzenlemeleri, bütçe, kamu harcamaları ve kapsamlı yasa tasarılarının kabul edilmesi için Kongre'de yeterli desteğin sağlanması gerekiyor. Demokrat çoğunluk, Beyaz Saray'ın bu alanlarda daha fazla müzakere yürütmesini gerektirebilir. Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluk değişimi, komisyonların kontrolü ve yönetim üzerindeki soruşturma ve denetim yetkileri bakımından da önem taşıyor. Senato'daki çoğunluk değişimi atamaları etkileyebilir Senato'nun Demokratların kontrolüne geçmesi, Trump yönetiminin üst düzey kamu görevlisi atamalarını da etkileyebilir. Büyükelçiler, federal yargıçlar ve Yüksek Mahkeme üyeleri gibi önemli görevlere yapılacak atamalarda Senato onayı gerektiğinden, Demokrat çoğunluk yönetimin adaylarını daha ayrıntılı inceleyebilir. Bu durum, Trump'ın yargı ve federal kurumlar üzerindeki uzun vadeli atama politikalarının uygulanmasını zorlaştırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Bütçe ve vergi politikalarında uzlaşma gerekecek Yeni Kongre yapısında Trump yönetiminin vergi indirimleri ve kapsamlı harcama paketlerini mevcut haliyle kabul ettirmesi daha zor olabilir. Bütçe görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması, federal hükümetin finansmanına ilişkin tartışmaları ve olası hükümet kapanması riskini yeniden gündeme taşıyabilir. Özellikle kamu harcamaları, borçlanma sınırı ve vergi politikaları, Beyaz Saray ile Kongre arasındaki müzakerelerin temel başlıkları arasında yer alacak. İran politikası Kongre denetiminde daha fazla gündeme gelebilir Seçmen araştırmasında İran'a yönelik askeri müdahaleye ilişkin olumsuz değerlendirmelerin yüksek çıkması, Trump yönetiminin dış politika kararlarını da Kongre gündeminde daha görünür hale getirebilir. Başkanın başkomutan sıfatıyla askeri alandaki yürütme yetkileri devam ediyor. Bununla birlikte Kongre, savunma bütçesi, savaş harcamaları ve dış politika uygulamaları üzerinden yönetim üzerinde denetim kurabiliyor. Demokratların çoğunluğu, İran politikası konusunda Beyaz Saray'a yönelik siyasi ve kurumsal denetimin artmasına zemin hazırlayabilir. Demokratların da hareket alanı sınırsız değil Kongre'nin iki kanadında çoğunluğun Demokratlara geçmesi, Trump'ın siyasi ve anayasal yetkilerinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Başkanın Kongre'den geçen yasa tasarılarını veto etme yetkisi devam ediyor. Ayrıca Senato'da birçok yasal düzenlemenin ilerleyebilmesi için 60 oy eşiğinin aşılması gerekiyor. Bu nedenle yeni dönemde siyasi müzakereler, uzlaşma arayışları ve yasama süreçlerinde tıkanma ihtimali önemini koruyacak. ABD ara seçimleri Trump yönetimi için ne anlama geliyor? Seçim sonuçları ve seçmen araştırması birlikte değerlendirildiğinde, ekonomik koşulların Cumhuriyetçilerin seçim performansında önemli bir gündem oluşturduğu görülüyor. Hayat pahalılığı, enflasyon, gıda ve akaryakıt fiyatlarına ilişkin endişeler, gümrük tarifeleri ve İran'a yönelik askeri müdahale konusundaki eleştirilerle birlikte seçmenlerin değerlendirmelerinde yer aldı. Yeni Kongre döneminde Trump yönetimini üç temel başlık bekliyor: Ekonomi politikalarını yasama organından geçirebilmek, İran başta olmak üzere dış politika kararlarını daha yoğun denetime tabi tutmak ve üst düzey atamalar için Senato desteğini sağlamak. Kongre'deki yeni siyasi dağılım, Beyaz Saray'ın görev süresinin kalan bölümünde daha fazla siyasi müzakere yürütmesini gerektirecek bir dönemin başlangıcına işaret ediyor.

ABD enflasyonu yüzde 3,7’ye çıktı

Verilerin ardından altın fiyatlarında düşüş yaşandı; gram altın 6 bin 500 TL seviyesinin altına geriledi. ABD’de eylül ayına ilişkin tüketici enflasyonu verileri açıklandı. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) tarafından yayımlanan verilere göre tüketici fiyatları aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,7 arttı. Yıllık enflasyonun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi finansal piyasalarda hareketliliğe neden olurken, altın fiyatları geriledi. Veri açıklanmadan önce 6 bin 600 TL seviyelerinde işlem gören gram altın, açıklamanın ardından 6 bin 500 TL psikolojik desteğinin altına sarktı. Yıllık enflasyon beklentileri aştı ABD’de tüketici fiyat endeksi (TÜFE), eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,6 yükseldi. Ağustosta aylık enflasyon yüzde 0,4 olarak kaydedilmişti. Yıllık enflasyon ise ağustostaki yüzde 3,4 seviyesinden eylülde yüzde 3,7’ye çıktı. Reuters anketine katılan ekonomistler, aylık enflasyonun yüzde 0,6, yıllık enflasyonun ise yüzde 3,6 olmasını bekliyordu. Aylık artış beklentilerle örtüşürken yıllık enflasyonun tahminleri aşması, piyasaların odağına yerleşti. Gram altın 6 bin 500 TL desteğinin altına indi ABD enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından altın fiyatlarında sert düşüş görüldü. Veri öncesinde 6 bin 600 TL seviyelerinde bulunan gram altın, açıklama sonrasında 6 bin 500 TL seviyesinin altına geriledi. Böylece gram altında yaklaşık 100 TL’lik düşüş kaydedildi. Yıllık enflasyonun beklentileri aşması, altın piyasasındaki hareketliliğin öne çıkan gelişmelerinden biri oldu. Benzin fiyatlarındaki artış enflasyonu yukarı taşıdı ABD’de eylül ayında tüketici fiyatlarındaki yükselişte enerji maliyetleri etkili oldu. Benzin fiyatları mevsim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 9,1 arttı. Bu yükseliş, aylık enflasyondaki artışın yarısından fazlasını oluşturdu. Enerji endeksi eylülde yüzde 5,2 yükselirken, ağustosta artış yüzde 2,1 olmuştu. Mevsim etkilerinden arındırılmamış verilere göre benzin fiyatları aylık yüzde 6,5 arttı. Enerji fiyatlarında yıllık artış yüzde 20,4 Enerji endeksi eylül ayında yıllık bazda yüzde 20,4 yükseldi. Benzin fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 34,2 olarak hesaplandı. Elektrik fiyatları aylık yüzde 0,2 artarken doğal gaz fiyatları yüzde 0,3 geriledi. Enerji fiyatlarındaki güçlü yükselişte benzin kalemi belirleyici oldu. Gıda fiyatları aylık bazda değişmedi ABD’de gıda endeksi eylül ayında aylık bazda sabit kaldı. Endeks, önceki iki ayda yüzde 0,1 artış göstermişti. Evde tüketilen gıdaların fiyatları yüzde 0,1 geriledi. Altı temel market gıda grubunun üçünde fiyatlar düşerken diğer üç grupta artış kaydedildi. Et ve süt ürünlerinde fiyatlar düştü Eylül ayında et, kümes hayvanları, balık ve yumurta grubunda fiyatlar aylık yüzde 0,5 azaldı. Sığır eti fiyatları yüzde 1 geriledi. Süt ve süt ürünleri grubunda yüzde 0,9 düşüş yaşanırken, süt fiyatları yüzde 2 azaldı. Alkolsüz içecek fiyatları ise aynı dönemde yüzde 0,9 yükseldi. Restoran fiyatları artışını sürdürdü Evde tüketilen gıdalardaki fiyat gerilemesine karşın restoran ve benzeri işletmelerde fiyatlar yükselmeye devam etti. Ev dışında tüketilen gıdaları kapsayan endeks eylülde aylık yüzde 0,2 arttı. Tam hizmet veren restoranlarda fiyatlar yüzde 0,3, sınırlı hizmet sunan restoranlarda ise yüzde 0,2 yükseldi. Yıllık gıda enflasyonu yüzde 2,5 oldu ABD’de gıda fiyatları eylül ayında yıllık bazda yüzde 2,5 arttı. Evde tüketilen gıdalardaki yıllık artış yüzde 1,8 olurken, ev dışında tüketilen gıdalarda bu oran yüzde 3,5 olarak gerçekleşti. Eylül verileri, enerji fiyatlarındaki yükselişin genel enflasyon üzerinde etkili olduğunu ortaya koydu. Yıllık enflasyonun beklentileri aşmasının ardından altın fiyatlarında düşüş yaşanırken, gram altın 6 bin 500 TL seviyesinin altına geriledi.

Gıda israfının faturası ağırlaşıyor

İsrafın üretim maliyetlerini artırarak gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çeken Özen, kaynakların verimli kullanılmasının artık ekonomik bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de her yıl milyonlarca ton gıda, tüketilemeden çöpe gidiyor. Ancak gıda israfının faturası yalnızca kaybedilen ürünle sınırlı kalmıyor. Üretimden sofraya kadar geçen süreçte kullanılan su, enerji, iş gücü ve sermaye de aynı anda boşa harcanıyor. Bursa Yemek Sanayicileri Derneği (BUYSAD) Başkanı Abidin Şakir Özen, bu nedenle gıda israfının yalnızca çevresel ya da sosyal değil, doğrudan ekonomik sonuçlar doğuran stratejik bir sorun olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Üretim sürecinde kullanılan her kaynağın ülke ekonomisi açısından bir karşılığı bulunduğunu belirten Özen, gıda kayıplarının azaltılmasının gıda güvenliği, sürdürülebilirlik ve maliyetlerin kontrolü bakımından giderek daha önemli hale geldiğini ifade etti. “Gıda israfı fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor” Bir gıda ürününün sofraya ulaşıncaya kadar birçok maliyet aşamasından geçtiğine dikkat çeken Özen, israf edilen ürünle birlikte bu süreçte kullanılan bütün kaynakların da kaybedildiğini belirtti. Özen, “Tarlada kullanılan su, gübre, enerji ve işçilikle başlayan süreç; taşıma, depolama, üretim ve servis aşamalarına kadar devam ediyor. İsraf edilen her ürün, aslında bu kaynakların tamamının da boşa gitmesi anlamına geliyor. Bu nedenle gıda israfı yalnızca sosyal bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik bir verimsizlik problemidir. Kaynakların etkin kullanılmaması, uzun vadede maliyetleri artırarak gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor” dedi. Endüstriyel yemek sektöründe planlı üretim Gıda israfının azaltılmasında planlı üretimin belirleyici olduğuna işaret eden Özen, endüstriyel yemek sektörünün bu alanda önemli bir model sunduğunu dile getirdi. Talep planlaması, porsiyon kontrolü, doğru stok yönetimi ve gıda güvenliği uygulamalarının kayıpları önemli ölçüde azaltabildiğini söyleyen Özen, sektörün yalnızca yemek üretmediğini; aynı zamanda tüketim miktarını analiz ederek kaynakları buna göre yönettiğini kaydetti. Özen, “Üyelerimiz her gün binlerce kişiye hizmet verirken doğru planlama sayesinde hem kaliteli üretim gerçekleştiriyor hem de gıda kayıplarını en aza indirmeye çalışıyor. Endüstriyel yemek sektörü yalnızca yemek üreten değil; analiz eden, planlayan ve kaynakları etkin yöneten bir yapıya sahiptir” ifadelerini kullandı. Mücadele yalnızca üreticinin sorumluluğu değil Sektörde alınan önlemlerin tek başına yeterli olmayacağını belirten Başkan Özen, gıda israfıyla mücadelenin üreticiden tüketiciye kadar toplumun bütün kesimlerini kapsaması gerektiğini söyledi. Kamu kurumları ve özel sektörün yanı sıra vatandaşların da alışveriş, saklama ve tüketim alışkanlıklarını gözden geçirmesi gerektiğine dikkat çeken Özen, sözlerini şöyle tamamladı: “İsraf edilen sadece yemek değildir. O ürünün yetişmesi için harcanan su, enerji, zaman ve emek de kaybedilmektedir. Daha sürdürülebilir bir gelecek için üretimden tüketime kadar her aşamada kaynaklarımızı korumak zorundayız. Gıda israfını azaltmak hem ülke ekonomisine hem de gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzdur.”

BM'den kritik El Nino uyarısı

50 milyon kişi akut açlık riskiyle karşı karşıya Kurum, El Nino'nun küresel ısınmayla birleşmesi halinde 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 50 milyon insanın daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceğini açıkladı. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), El Nino hava olayının küresel gıda güvenliği üzerindeki olası etkilerine ilişkin dikkat çeken bir rapor yayımladı. Rapora göre hızla güçlenen El Nino, kuraklık, aşırı sıcaklık ve düzensiz yağışlarla birlikte tarımsal üretimi olumsuz etkileyerek milyonlarca insanın gıdaya erişimini zorlaştırabilir. 50 milyon kişi daha açlık riski altında WFP'nin değerlendirmesine göre El Nino'nun etkileri, halihazırda akut gıda güvensizliği yaşayan 225 milyon kişinin bulunduğu 45 ülkede krizi daha da derinleştirecek. Kurum, önümüzdeki yılın sonuna kadar yaklaşık 50 milyon kişinin daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceğini öngörüyor. En fazla etkilenecek bölgeler Raporda, Orta ve Güney Amerika, Karayipler ile Güney Afrika'nın El Nino'dan en fazla etkilenecek bölgeler arasında yer aldığı belirtildi. Güney ve Güneydoğu Asya'da ise yağışların normalin altında kalmasının tarımsal üretim, su kaynakları ve çiftçiler üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği ifade edildi. Son 70 yılın en güçlü El Nino'su olabilir Uzmanlar, Pasifik Okyanusu'nda belirli aralıklarla oluşan El Nino'nun son 70 yılın en güçlü seviyelerinden birine ulaşabileceğini belirtiyor. İklim değişikliğinin etkisiyle daha da güçlenmesi beklenen hava olayının, küresel sıcaklık rekorlarını da beraberinde getirebileceği değerlendiriliyor. Bilim insanları, 2027 yılının dünyanın şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yılı olabileceği uyarısında bulunuyor. Tarımsal üretim ve gıda fiyatları baskı altında WFP, El Nino'nun kuraklık ve aşırı hava olayları nedeniyle tarımsal üretimi azaltacağını, bunun da küresel gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturacağını belirtti. Raporda ayrıca Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin ve savaşların gıda tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekildi. Erken önlem için 80 milyon dolarlık plan Dünya Gıda Programı, olası insani krizin etkilerini azaltmak amacıyla erken uyarı sistemleri ve önleyici yardım faaliyetleri için en az 80 milyon dolarlık kaynak ayrıldığını açıkladı. Kurum, afet yaşanmadan önce yapılacak desteklerin hem insani kayıpları hem de ekonomik maliyetleri önemli ölçüde azaltabileceğini vurguladı. Geçmişte milyonlarca kişiyi etkiledi 2015-2016 dönemindeki güçlü El Nino hava olayı nedeniyle dünya genelinde 60 ila 100 milyon kişi akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalmıştı. Uzmanlar, bu kez hava olayının daha güçlü olabileceğini ancak erken müdahale programları sayesinde insani etkilerin sınırlanmasının mümkün olduğunu belirtiyor. Küresel kuruluşlar ise ülkeleri, gıda ihracatına yönelik kısıtlamalardan kaçınmaları ve uluslararası iş birliğini artırmaları konusunda uyarıyor.

TCMB: Enflasyonun ana eğilimi haziranda geriledi

TCMB'nin yayımladığı Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, tüketici fiyatları haziranda aylık bazda yüzde 0,99 artarken, yıllık enflasyon 0,50 puan gerileyerek yüzde 32,11'e düştü. Enerji fiyatları enflasyonu aşağı çekti Raporda, uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle akaryakıt fiyatlarının aylık bazda yüzde 4 düştüğü belirtildi. Elektrik fiyatları yüzde 2,69, doğalgaz fiyatları ise yüzde 2,09 artmasına rağmen enerji grubundaki genel görünüm enflasyonu aşağı yönlü destekledi. Gıdada sebze fiyatları geriledi Gıda grubunda fiyat artışlarının ılımlı seyrini koruduğu belirtilirken, işlenmemiş gıda tarafında özellikle sebze fiyatlarındaki düşüş dikkat çekti. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık yüzde 2,83 azalırken, taze sebze ve meyve fiyatları yüzde 10,22 geriledi. Buna karşın işlenmiş gıda grubunda fiyat artışlarının yüksek seyrini sürdürdüğü ifade edildi. Hizmet ve üretici enflasyonu da yavaşladı Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün ulaştırma hizmetlerine yansımasıyla hizmet enflasyonu da ivme kaybetti. Hizmet fiyatları haziranda aylık yüzde 1,69 artarken, yıllık artış oranı yüzde 39,64'e geriledi. Öte yandan üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık bazda yüzde 1,80 yükselirken, yıllık üretici enflasyonu 0,84 puan azalarak yüzde 28,09 oldu. TCMB, bu görünüm doğrultusunda haziran ayında tüketici enflasyonunun ana eğiliminin bir önceki aya göre sınırlı ölçüde gerilediği değerlendirmesinde bulundu.

Dünya Bankası büyüme tahminlerini düşürdü

Dünya Bankası, Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini de yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e çekti. Dünya Bankası, Haziran 2026 Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nda küresel ekonomiye ilişkin büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Raporda, Orta Doğu'da devam eden çatışmalar, enerji piyasalarındaki belirsizlikler ve artan finansman maliyetlerinin dünya ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğu vurgulandı. Banka, küresel ekonominin 2025 yılında yüzde 2,9 büyümesinin ardından 2026 yılında yüzde 2,5'e yavaşlayacağını öngördü. Küresel büyümenin 2027 yılında ise yüzde 2,8'e yükselmesi bekleniyor. Enerji şoku ve enflasyon riski Raporda, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıkların enerji piyasaları üzerindeki etkisine dikkat çekildi. Temmuz ayında normalleşmenin başlaması varsayımıyla Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edildi. Artan enerji maliyetlerinin gübre ve gıda fiyatları üzerinde de baskı oluşturacağı belirtilirken, küresel enflasyonun yüzde 3,3 seviyesinden yüzde 4'e yükselebileceği ifade edildi. Dünya Bankası, enerji arzındaki sorunların beklenenden daha uzun sürmesi halinde küresel büyümenin yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 4,4'e çıkabileceği uyarısında bulundu. Türkiye tahmini aşağı revize edildi Raporda Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme tahminleri de aşağı yönlü güncellendi. Buna göre Türkiye'nin 2026 yılı büyüme beklentisi yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e, 2027 yılı büyüme beklentisi ise yüzde 4,4'ten yüzde 3,7'ye çekildi. Dünya Bankası, Türkiye ekonomisinin 2028 yılında yüzde 4,3 büyümesini bekliyor. Gelişmekte olan ülkelerde yavaşlama Rapora göre gelişmekte olan ekonomilerde büyüme oranının 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden 2026'da yüzde 3,6'ya gerilemesi bekleniyor. Bu oran, salgın sonrası dönemin en düşük seviyesi olarak dikkat çekiyor. Dünya Bankası, özellikle Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ekonomilerle gelir farkını kapatma sürecinde ciddi bir yavaşlama yaşadığına işaret etti. Dünya Bankası'ndan destek mesajı Kurum, krizden etkilenen gelişmekte olan ülkeler için 50 ila 60 milyar dolarlık finansmanı hızlı şekilde devreye almaya hazır olduğunu açıkladı. Dünya Bankası, mevcut koşulların devam etmesi halinde destek kapasitesinin 15 aylık dönemde 80 ila 100 milyar dolar seviyesine çıkarılabileceğini bildirdi. Uzmanlar, raporun küresel ekonomide büyümenin tamamen durmayacağına ancak enerji fiyatları, jeopolitik riskler ve yüksek faiz ortamının önümüzdeki dönemde büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceğine işaret ettiğini belirtiyor.

Bolat: Enflasyon tepe noktasından 44,4 puan düştü

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, büyümenin, yatırımlar, istihdam, ihracat ve sektörel güven endekslerindeki olumlu artışlar, enflasyon cephesinden gelen olumlu ve ümit verici verilerle güçlendiğini belirterek, "Enflasyon hedeflerinden taviz vermeden gıda fiyatları başta olmak üzere fiyat istikrarına ve gıda arz güvenliğine katkı sağlayacak, üreticiyi ve tüketiciyi gözetecek tüm tedbirler bütüncül şekilde uygulanmaya devam edilecektir." ifadesini kullandı. Makroekonomide olumlu gelişmelerin hızlanarak güçlendiğini vurgulayan Bolat, "Büyüme, yatırımlar, istihdam, ihracat ve sektörel güven endekslerindeki olumlu artışlar, enflasyon cephesinden de gelen olumlu ve ümit verici verilerle güçlendi. Son 48 ayın en düşük enflasyon verisi, gerek tüketici enflasyonu, gerekse gıda ve hizmetler enflasyonu ile üretici fiyatları enflasyonunda aşağı yönlü gerileme devam ediyor. Önümüzdeki yıl, enflasyon oranında 20'li rakamların en alt seviyesine inmeyi hedefliyoruz." değerlendirmesinde bulundu. Bolat, kasımda aylık enflasyonun yüzde 0,87 ile son 30 ayın en düşük seviyesinde gerçekleştiğini, böylece yıllık enflasyonun kasımda son 48 ayın en düşük seviyesi olan yüzde 31,07'ye gerilediğine dikkati çekerek, 2023 Mayıs tepe noktasına göre enflasyonun 44,4 puan düştüğünü ifade etti. Gıda fiyatlarının aylık yüzde 0,69 düştüğünü, yıllık enflasyonun son 48 ayın en düşük seviyesi olan yüzde 27,44'e gerilediğini belirten Bolat, hizmetler grubunda yıllık enflasyonun kasımda bir önceki aya göre 0,23 puan azalarak, yüzde 44,21 ile son 43 ayın en düşük seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi. "Ekonomimiz son 21 çeyrektir kesintisiz büyümeye devam etti" Bolat, kira fiyatlarının da aylık enflasyonda son 33 ayın en düşük seviyesi olan yüzde 2,49'a inerken, yıllık enflasyonun son 32 ayın en düşük seviyesi olan yüzde 63,59 olarak gerçekleştiğini belirterek şunları kaydetti: "Enerji, gıda ve içecekler, tütün ve altın ürünleri hariç TÜFE (Çekirdek-C) aylık enflasyonu kasımda yüzde 1,22 oranında gerçekleşirken, yıllık çekirdek enflasyon ise son 48 ayın en düşük seviyesi olan yüzde 31,65'e inmiştir. Ekonomimiz 2025 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 3,7 büyürken, yıllıklandırılmış nominal GSYH 1 trilyon 538 milyar dolara yükselmiş, pandeminin ardından son 21 çeyrektir kesintisiz büyümesine devam etmiştir. Cari işlemler açığının GSYH içindeki payı 2025 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 1,3 gerçekleşerek tarihsel ortalamasının oldukça altında seyreden dengeli görünümünü korumuştur. Cari işlemler hesabındaki olumlu gelişmeler neticesinde ülke risk primimiz (CDS) önemli bir gerilemeyle son 7,5 yılın en düşük seviyesi olan 233 baz puanı görmüştür. Bu gelişmeler ise finansal istikrarı güçlendirerek dezenflasyon sürecine olumlu katkı sunmaktadır." Bolat, ekonomide büyüme trendi devam ederken, işsizlik oranının ekimde 0,1 puan gerileyerek yüzde 8,5'e indiğine ve böylece son 30 aydır tek haneli seviyesini koruyarak yüzde 10'un altında seyrettiğine dikkati çekti. Ekonomideki büyümeye, iş gücü piyasası ve dış ticaretteki olumlu seyirlerin eşlik ettiğini belirten Bolat, "Enflasyondaki düşüş de olumlu görünümü desteklemektedir. Enflasyon hedeflerinden taviz vermeden, gıda fiyatları başta olmak üzere fiyat istikrarına ve gıda arz güvenliğine katkı sağlayacak, üreticiyi ve tüketiciyi gözetecek tüm tedbirler bütüncül bir şekilde uygulanmaya devam edilecektir." ifadesini kullandı.

Gıda Dünyada ucuzlarken Türkiye’de yükseliyor

Bir yıldır uygulanmakta olan sıkı para esaslı programın ekonomiyi soğutucu etkisinin yanında baz etkisiyle genel enflasyon yıllık bazda düşüşe geçerken, enflasyonun başlıca kaynağı olan gıda fiyatları artmaya devam ediyor. Temmuz itibarıyla son bir yılda dünya genelinde yüzde 3,1 ucuzlayan gıdanın, Türkiye’de ise yüzde 58,9 pahalandığı dikkati çekiyor. Dünyada gıda ucuzladı Covid 19 pandemisi sürecinde 2021’in son çeyreğinde yükselişe geçen, Rusya-Ukrayna savaşıyla ivmelenen gıda fiyatları Mart 2022’de tepe noktaya ulaştıktan sonra, sevk ve tedarik sıkıntılarının önemli oranda ortadan kalkmasıyla dünya genelinde düşüşe geçmişti. İzleyen dönemde dünyada gıda fiyatlarında bazı aylar itibarıyla yükselişler yaşansa da genel seyir aşağı yönlü oldu. Ancak Türkiye, dünya ile negatif yönde ayrışmaya devam etti. Gıda fiyatlarında kesintisiz artış sürecinin temmuzda 47 aya ulaşmasıyla dünya ile makas iyice açıldı. Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), uluslararası gıda emtia fiyatlarının göstergesi niteliğindeki Gıda Fiyat Endeksi temmuz ayında hazirana göre yüzde 0,17 düşüş kaydederek ortalama 120,8 oldu. Dünyada yaygın olarak ticareti yapılan gıda emtialarının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimlerinin izlendiği Endeks 2023 sonundaki düzeyinin yüzde 1,34 üzerinde gerçekleşmekle birlikte bir yıl önceki düzeyinin yüzde 3,05 altında kaldı. Endekste, pandemi sonrası 159,7 ile en yüksek düzeye çıktığı Mart 2022’deki düzeyine göre toplam gerileme ise yüzde 24,4’e ulaştı. Buna göre dünyada gıda, bazı aylarda arızi artışlar kaydetse de pandemiden bu yana ciddi oranda ucuzladı. Dünyadaki trendin tersine Türkiye’de ise gıda fiyatları pandemiden bu yana yükselişini kesintisiz sürdürüyor. TÜİK’in madde sepetini açıklamaması nedeniyle tartışma yaratan enflasyon verilerine göre tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) aylık genel artışın yüzde 3,23 olduğu temmuz ayında, gıda ve alkolsüz içecekler, aylık artış oranı yüzde 1,83’le bunun altında kalmakla birlikte, yüksek artış yaşanan ana harcama grupları arasında yer almaya devam etti. Aylık artış gıda alt grubunda yüzde 1,69 olurken, alkolsüz içeceklerde yüzde 4,04’le daha yüksek geldi. TÜİK’in gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda yılın ilk yedi ayındaki fiyat artışı yüzde 27,55’e, son bir yıldaki artış ise yüzde 58,91’e ulaştı. Yıllık artışın gıda alt grubunda yüzde 59,04, alkolsüz içeceklerde yüzde 57,05 olduğu belirlendi. 47 aydır sürekli artıyor Türkiye’de TÜFE kapsamında gıda fiyatları en son Ağustos 2020’de aylık yüzde 0,1’le düşüş kaydetmişti. İzleyen dönemde aylar itibarıyla sürekli yükselen gıda fiyatlarında kesintisiz artış süreci bu yıl temmuz itibarıyla 47 aya ulaştı. Gıda fiyatlarında Ağustos 2020-Temmuz 2024 dönemindeki kümülatif artış da yüzde 521,5 oldu. Küresel ekonomide olumsuz koşulların önemli oranda aşılması ile zirveden dönen dünya gıda fiyatlarında gerileme sürecinin başladığı Mart 2022’den bu yana düşüş yüzde 25’e yaklaşırken, Türkiye’de ise aynı dönemde yüzde 209,9 oranında kümülatif artış yaşandı. Meyve ve ette yüksek artış TÜİK’in TÜFE kapsamındaki gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubu içinde son bir yılda en yüksek fiyat artışı yüzde 69,59’la meyvelerde gerçekleşti. TÜİK’in baz aldığı fiyatlara göre son bir yılda etteki fiyat artışı da yüzde 67,46 oldu. TÜİK veri seti, maden suyu, alkolsüz içecek, meyve ve sebze sularında yüzde 64,25, şeker, reçel, bal, çikolata ve şekerlemede yüzde 63,22, ekmek ve tahıllarda yüzde 60,22, katı ve sıvı yağlarda yüzde 59,14, kahve, çay ve kakaoda yüzde 49,7, süt, peynir ve yumurtada yüzde 49,56, balıkta yüzde 46,64 ve bunların dışında kalan diğer gıda ürünlerinde yüzde 66,56 oranında yıllık fiyat artışını yansıtıyor. FAO Gıda Fiyat Endeksi’ne göre dünya gıda fiyatlarında son bir yılda yaşanan düşüş ise esas olarak şeker ve tahıllardan kaynaklandı. Son bir yılda dünyada şeker fiyatları yüzde 17,84, tahıllar da yüzde 11,99 düşerken, süt ürünleri yüzde 7,22, bitkisel yağlar yüzde 4,01, et yüzde 0,84 pahalandı.