Akdeniz Haberleri - Son Dakika Akdeniz Haber Güncel Gelişmeler

Akdeniz ve Marmara’da sıcaklık stresi artıyor

Türkiye İş Bankası tarafından ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün kullanımına sunulan ve 2023’ten bu yana Türkiye’nin tüm denizlerinde veriler toplayan insansız su altı planörü (glider) Deniz Kâşifi, iklim değişikliğinin etkilerini, denizlerdeki oksijensizleşmeyi ve biyokimyasal döngülerdeki değişimleri uzun soluklu olarak izlemeyi sürdürüyor. Can suyu girdaplar ilk kez uzun süreli ölçümlendi 2025 yılında Akdeniz’de 60 gün boyunca inceleme yapan Deniz Kâşifi, 2 bin 100 kilometreden fazla yol kat ederek 900 dalış gerçekleştirdi. Böylece Deniz Kâşifi ile Akdeniz için can suyu olan deniz girdapları ilk kez bu kadar uzun süreli ölçümlendi. Doğu Akdeniz’in beklenenden çok daha dinamik bir girdap yapısına sahip olduğunu gösteren Deniz Kâşifi’nin topladığı verilere göre, Akdeniz’deki çok sayıda girdap, taşıdıkları ısı ve maddeler sayesinde denizlerin sıcaklığını ve iklimini düzenlemeye yardımcı oluyor. Bu girdapların körfez ve koylara taşıdığı serin ve temiz sular, özellikle Mersin ve Antalya Körfezi gibi kapalı bölgeler için hayati bir ‘havalandırma’ işlevi görüyor ve kirlilik baskısı altındaki alanlar için adeta can suyu sağlıyor. Marmara Denizi’nde bugüne kadarki en kapsamlı müsilaj verisi toplandı Deniz Kâşifi, 2025 yılında Marmara Denizi’nde de 30 gün boyunca suda kalarak 600 kilometrelik rota üzerinde 807 dalış gerçekleştirdi ve bugüne kadarki en kapsamlı müsilaj ölçümünü gerçekleştirdi. Müsilajın bir ay boyunca sürekli üretildiği, geniş bir alana yayıldığı ve Marmara Denizi’nin yapısal özelliği neticesinde müsilajın akıntılarla su kolonunda nasıl taşındığı ayrıntılı biçimde haritalandı. Özellikle Tekirdağ–Orta Çukur bölgesinde oluşan girdabın, müsilajlı tabakayı yüzeye taşıyarak sistemden daha hızlı uzaklaştırdığı tespit edilirken, bu yapının müsilajı daha hızlı hareket eden yüzey sularına taşıyarak Marmara Denizi’nden daha çabuk uzaklaşmasını sağladığı gözlemlendi. Bu döngü Deniz Kâşifi sayesinde uzun süreli olarak ilk kez tespit edildi. “Çalışmalar Deniz Kâşifi ile uzun dönemli akademik izleme sürecine girdi” Deniz Kaşifi’nin 2025 yılında yaptığı ölçümleri değerlendiren ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu konuya ilişkin şunları söyledi: “2023 yılından bu yana Türk denizlerinde Deniz Kâşifi tarafından toplanan verilerle deniz araştırmalarında pek çok ilke imza atıldı. Deniz Kâşifi ile elde edilen veriler Marmara ve Akdeniz’deki girdap yapıları ve su sıcaklıklarının zaman içindeki değişimini ortaya koydu. Bu bulgular, deniz ekosistemlerinin iklim değişikliğine ve kirlilik baskısına nasıl tepki verdiğini gösteriyor. Ayrıca Deniz Kâşifi sayesinde Marmara Denizi’nde müsilajın yüzeyde görünmese bile denizin derinliklerinde varlığını sürdürdüğünü, yaygın olduğunu ve Marmara’nın fiziksel koşullarının sürekli müsilaj üretimine elverişli olduğunu gördük. Bu tablo, sorunun geçici değil kalıcı önlemler gerektiren yapısal bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.” “Denizler yaşamı doğrudan ilgilendiren temel alanlardan biri“ İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Suat Sözen de, her geçen gün daha da derinleşen iklim değişikliği bağlantılı problemlerin çözümü için tek tek vatandaşların ya da kurumların sorumluluk üstlenmelerinin yetersiz kaldığını belirterek, ilgili tüm tarafların el birliğiyle çalışmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Sözen, iklim değişikliğiyle mücadelede deniz ekosisteminin büyüyen rolüne işaret ederek, “Genellikle akademik ve bilimsel ortamlarda konuşulan, tartışılan denizlerimizdeki durumun aslında genel kanaatin aksine pek iyi olmadığını 2021 yılında karşılaştığımız müsilaj gerçeğiyle çok net bir biçimde anladık. Deniz ekosistemi sadece çevre veya iklim değişikliğiyle ilgili bir konu değil gıda güvenliği ve ekonomik faaliyetler gibi yaşamı doğrudan ilgilendiren temel alanlardan biri. Bu yüzden biz de üç tarafı denizlerle çevrili, aynı zamanda bir iç denize sahip ülkemizde daha fazla sorumluluk üstleniyor, üniversitelerle ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışmalar yürütüyoruz.”

Engelli bireyler Akdeniz de yelken seferine katılacak

Aralarında tıp uzmanlarından deneyimli yatçılara, aktivistlerden psikologlara ve gazetecilere kadar farklı meslek gruplarından pek çok engelli ve engelsiz bireyin bulunduğu katılımcılar, etkinliğe farklı ülkelerden katılıyor. Heyecanla beklenen etkinliğin bu yılki teması hem Türkiye'de hem de takım üyelerinin geldiği ülkelerde engelli bireylerin kendilerini topluma dahil edebilme yeteneklerinin geliştirilmesini (Ekstrabilite) konu alıyor. Keşif gezisinin deniz rotası 620 deniz mili olacak. Proje ekibi, yarışa ek olarak kapsayıcı kültür festivalleri, yelken yarışları, kapsayıcı etkinlikler ile engelli ve engelsiz gönüllülerin konserlerinin yapılacağı Ekstrabilite Günleri de düzenleyecek. İlk Ekstrabilite Günü, katılımcıların Ruhun Yelkenleri gönüllüleri ve yelken yarışına törenle kabul edilmesiyle başlayacak. Deniz geçişinden sonra Mersin'deki Ekstrabilite Günleri birçok önemli etkinliği bir araya getirecek. 26 Ekim'de Tarsus'ta “Çeşitli acil durumlardan etkilenen kişilerin rehabilitasyonu ve sosyalleşmesi" konulu bir panel düzenlenecek. Projenin en önemli etkinliklerinden biri de 28 Ekim'de düzenlenecek olan Ekstrabilite Günü olacak. Kapsayıcı ekiplerde yer alanlar yat sürüşünde yarışırken, kıyıda da çevresel çalışmalar, kapsayıcı ustalık sınıfları ve bir konser gerçekleştirilecek. Ruhun Yelkenleri ekipleri 29 Ekim'de ise Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yıldönümü kutlamalarına katılarak bu kapsamda atölye çalışmaları da dahil olmak üzere farklı etkinliklerinde yer alacak. Proje, 3 Kasım'da yarışı kazananlar için düzenlenecek bir ödül töreni ile sona erecek. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un desteğiyle gerçekleşen Ruhun Yelkenleri Projesi, katılımcıların özel yetenek ve becerilerini ortaya koyabilecekleri etkili bir model olarak kapsayıcı yatçılığı yaygınlaştırma amacını taşıyor. Kapsayıcı mürettebat sayesinde hayata geçirilen bu proje ile, engelli bireylerin kendilerini göstermeleri ve gizli kalmış yeteneklerini ortaya çıkarmaları amaçlanıyor. 2011 yılından bu yana tüm dünyada gerçekleştirilen bu kapsayıcı seferler, 7 bin 500’den fazla kişinin katıldığı yarışlarla 30 ülkede 20 deniz milinden fazla yol kat edilmesini sağladı. Konuya ilişkin açıklama yapan Tarsus'taki Engelli Kamu Kuruluşları Platformu Başkanı Dursun Arslan, “Ruhun Yelkenleri, engelli insanların çok şey başarabileceğini gösteren bir proje. Böyle bir projeye katılarak sosyal deneyim kazanıyor, aktivitelere katılıyor, hayatta yalnız olmadıklarını hissediyor ve daha mutlu oluyorlar. Bu projeye katılarak birçok farklı kültürden insanla tanıştım ve hayata bakış açım önemli ölçüde değişti. Ruhun Yelkenleri 2023, bu yıl Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yıldönümü olması nedeniyle benim için özel bir anlam taşıyor” ifadelerini kullandı. Ruhun Yelkenleri Projesi’nin ve Beyaz Baston Derneği’nin (ANO) Başkanı Oleg Kolpashchikov da etkinlikle ilgili olarak, “Gerçekten kapsayıcı bir ekip oluşturmayı başardık. 2023 Ruh Yelkenlerinin kesinlikle bir gurur kaynağı olmasını ve kapsayıcı bir kültürün değerlerini göstermesini bekliyoruz. Ekstrabilite hareketi, farklı sosyal gruplardan Ekstrabilite üyelerinin birbirini tamamlayan yetenek ve becerilerini desteklemek, geliştirmek ve kullanmak için bir altyapı oluşturmaktadır. Bu proje ile hedeflerimize ulaşacağımızdan eminim” diye konuştu. Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom, Bağımsız Devletler Topluluğu, Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar ve Uluslararası İnsani İşbirliği Federal Ajansı Rossotrudnichestvo ile Mersin ve Antalya Büyükşehir Belediyeleri, Tarsus, Silifke ve Finike Belediyeleri ile Mersin Üniversitesi’nin de aralarında bulunduğu kamu kuruluşları ve pek çok sivil toplum kuruluşu tarafından desteklenen Ruhun Yelkenleri seferleri https://vk.com/whitecane , https://extrability.org/ ve https://t.me/sails_spirit adreslerinden canlı olarak takip edilebilecek.

#Akdeniz

Akdeniz ve Marmara’da sıcaklık stresi artıyor

Engelli bireyler Akdeniz de yelken seferine katılacak