
Vergi denetimlerinde büyük ölçekli şirketler ve yüksek gelir grubundaki mükellefler daha yakından izleniyor. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında farklı denetim yöntemleri kullanılırken, yüksek gelir grubuna yönelik gözetim programında dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı.
Bu yıl büyük ölçekli mükelleflerin yüzde 31,3'ü vergi incelemesine alındı. Geçmiş yıllarda yaklaşık yüzde 11 seviyesinde bulunan bu oran, büyük mükelleflere yönelik denetim yoğunluğunun önemli ölçüde arttığını ortaya koydu.
Denetimde ölçeğe göre farklılaşma
Vergi Denetim Kurulu, mükelleflerin büyüklüğüne ve risk durumuna göre vergi incelemesi, izaha davet ve gözetim gibi farklı yöntemler uyguluyor.
Orta ölçekli mükelleflerin yüzde 7,3'ü bu yıl denetim kapsamına alınırken, küçük ölçekli mükelleflerde bu oran yüzde 1,1 oldu.
Orta ölçekli mükelleflerde izaha davet yöntemi öne çıkarken, küçük ölçekli mükelleflerde uyarı niteliğindeki gözetim uygulamalarından yararlanılıyor.
16 bin 307 kişi yüksek gelir programında
Vergi Denetim Kurulu, yüksek gelir grubundaki mükelleflerin 2025 yılı kazançlarına ilişkin beyanlarının doğru şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla 2'nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programını uygulamaya aldı.
Program kapsamında yüksek gelir grubunda bulunduğu değerlendirilen 16 bin 307 mükellef gözetim kapsamına dahil edildi.
Çalışmada mükellefler iki ana grupta değerlendirildi. İlk grupta şirket ortağı olan kişiler yer alırken, ikinci grupta herhangi bir şirket ortaklığı bulunmamasına rağmen yaşam standardı ile ödediği vergi arasında uyumsuzluk olduğu değerlendirilen kişiler yer aldı.
42 bin büyük şirketin ortakları mercek altında
İlk gruptaki mükelleflerin Türkiye'nin ölçek açısından en büyük 42 bin firmasında ortaklıklarının bulunduğu belirlendi.
Bu kişilerin gelir vergisi tutarlarının, risk analizleri sonucunda belirlenen kazançlarıyla uyumlu olmadığı değerlendirildi.
Diğer grupta ise şirket ortaklığı bulunmayan ancak yaşam standardı ile beyan edilen vergiler arasında uyumsuzluk olduğu değerlendirilen kişiler incelendi.
Gözetim programında 48,7 milyar liralık sonuç
Yüksek gelir grubuna yönelik gözetim ve uyum çalışmasının sonucunda mükelleflerin artırdığı toplam matrah 48,7 milyar liraya ulaştı.
Çalışmanın önemli sonuçlarından biri de daha önce gelir beyanında bulunmayan mükelleflerin sisteme dahil edilmesi oldu.
Gözetim kapsamındaki yaklaşık 7 bin mükellefin geçmiş dönemlerde hiç beyanname vermediği tespit edildi. Bu kişilerin önemli bölümü çalışma sonrasında ilk kez beyannamelerini vererek gelirlerini beyan etti.
Gelir vergisi beyanı 6,7 milyar lira arttı
Program kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda gelir vergisi beyanındaki artış 6,7 milyar lira oldu.
Gözetim kapsamındaki kişilerin ortak oldukları şirketlerin yaptığı vergi kesintisi matrahındaki artış ise 4,2 milyar lira olarak gerçekleşti.
Şirketler tarafında da önemli bir değişim görüldü. Söz konusu mükelleflerin ortak olduğu şirketlerin kurumlar vergisi matrahı 33,9 milyar lira arttı.
Şimşek: Denetim kapasitesini büyük mükelleflere yöneltiyoruz
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi denetim kapasitesinin teknolojinin etkin kullanılmasıyla önemli ölçüde güçlendirildiğini belirtti.
Şimşek, vergi adaletini artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında denetim kapasitesinin büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltildiğini ifade etti.
Bakan Şimşek, bu mükelleflerin vergiye gönüllü uyuma davet edildiğini belirterek denetimlerde teknolojik imkanların daha etkin kullanılmaya devam edeceği mesajını verdi.