Orta Doğu’daki savaş geriliminin ardından yükselen petrol fiyatları ve akaryakıt zamları, Türk sanayisinde maliyet baskısını sert şekilde artırdı
Petrol ve Akaryakıt zamları sanayiyi vurdu
Enerji fiyatlarındaki yükseliş üretimi yavaşlatırken, imalat sanayisinde daralma hız kazandı. Brent petrolün varil fiyatının 113-114 dolar bandında seyretmesi, özellikle enerji yoğun sektörlerde üretim maliyetlerini yukarı çekti. Sanayiciler; zayıflayan talep, artan enflasyon baskısı ve tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle daha temkinli hareket etmeye başladı. Birçok firma istihdamı, satın alma faaliyetlerini ve stok seviyelerini azaltma yoluna gitti.
Yİ-ÜFE’de Enerji etkisi sert hissedildi
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), nisanda aylık yüzde 3,17, yıllık bazda ise yüzde 28,59 arttı. Ham petrol ve doğal gaz sektöründe aylık artış yüzde 39,63’e ulaşırken yıllık artış yüzde 55,96 olarak gerçekleşti.
İmalat sanayiinde aylık maliyet artışı yüzde 3,59 olurken, petrol ürünlerinde yani akaryakıtta yıllık fiyat artışı yüzde 117,82 seviyesine çıktı. Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki bu yükselişin üretim zincirinin tamamını etkilediğine dikkat çekiyor.
İmalat PMI verileri alarm verdi
İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı Türkiye İmalat PMI verileri de sanayideki yavaşlamayı ortaya koydu. Mart ayında 47,9 seviyesinde bulunan PMI endeksi nisanda 45,7’ye geriledi. 50 seviyesinin altındaki değerler sektörde daralmaya işaret ediyor.
Rapora göre firmalar;
Akaryakıt maliyetlerindeki artış,Tedarik sürelerinin uzaması,Yeni siparişlerde yavaşlama,Navlun ve enerji giderlerindeki yükseliş
nedeniyle üretim planlarını küçültmeye başladı.
En sert darbe kimya ve otomotive
Petrol bazlı hammaddelere bağımlı sektörler maliyet şokundan en fazla etkilenen alanlar oldu.
Kimya, Plastik ve Kauçuk Sektör; Etilen, nafta ve plastik hammaddelerde yaşanan fiyat artışları nedeniyle sektör son 27 ayın en yüksek maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldı. Tedarik süreleri uzarken kârlılık ciddi şekilde geriledi.
Otomotiv ve Metal Sanayi
Enerji ve lojistik maliyetlerindeki yükseliş otomotiv üretimini baskılarken, ana metal sanayisinde sipariş düşüşü devam etti. Firmaların artan maliyetleri satış fiyatlarına tam olarak yansıtmakta zorlandığı belirtildi.
Petrol fiyatları enflasyonu da besliyor
Ekonomistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin yalnızca üretimi değil tüketici enflasyonunu da doğrudan etkilediğini belirtiyor. Akaryakıt zamlarının nakliye maliyetleri üzerinden gıda ve temel tüketim ürünlerine yansıdığına dikkat çekiliyor.
Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artışın milyarlarca dolarlık ek enerji faturası oluşturduğu belirtilirken, mevcut jeopolitik risklerin ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele sürecini zorlaştırabileceği ifade ediliyor.