Petrol piyasasında diplomatik çözüm beklentisiyle yaşanan sert düşüşün ardından jeopolitik gerilim yeniden etkisini gösterdi
ABD'nin İran'ın Keşm Adası'na saldırı düzenlediğine ilişkin haberler, petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketi beraberinde getirdi. Brent petrol 104,80 dolara yükselirken piyasalarda savaş kaynaklı risk primi yeniden gündeme geldi.
Brent ve WTI yeniden yükselişte
ABD'nin İran'ın Keşm Adası'na saldırdığına ilişkin haberlerin ardından petrol fiyatları yükselişe geçti. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 0,03 artışla varil başına 104,80 dolara çıkarken ABD Batı Teksas türü ham petrol (WTI) yüzde 0,21 yükselişle 96,66 dolardan işlem gördü.
Keşm Adası saldırısı jeopolitik riskleri artırdı
ABD'li yetkililere dayandırılan haberlere göre Washington, İran'ın Keşm Adası'na yönelik bir saldırı gerçekleştirdi. Bazı yetkililer operasyonu, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere saldırma kapasitesini sınırlandırmayı amaçlayan savunma odaklı bir adım olarak değerlendirdi.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, saldırı haberinin petrol fiyatlarına yeniden jeopolitik risk primi eklediğini belirtti. Waterer, diplomatik çözüm ihtimalinin fiyatlanmaya başladığı bir dönemde gelen askeri gelişmelerin yatırımcıların risk algısını değiştirdiğine dikkat çekti.
Diplomasi beklentisi petrol fiyatlarını düşürmüştü
İran ve Katar yetkilileri arasındaki görüşmelerin ABD ile İran arasındaki savaşın sona erebileceğine yönelik umutları artırması, petrol piyasasında sert satışları beraberinde getirmişti.
Brent ve WTI petrol, diplomatik çözüm beklentisinin güçlenmesiyle pazartesi günü yüzde 7'den fazla değer kaybetmişti. Ancak yeni saldırı haberleri, bu düşüşün ardından piyasadaki dengeleri yeniden değiştirdi.
Trump anlaşma ihtimalini gündemde tutuyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni askeri saldırıların başlayıp başlamayacağı konusunda kesin bir karar açıklamazken Tahran ile anlaşmaya varılmasının mümkün olabileceğini ifade etti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Yüksek Lider Ayetullah Mücteba Hamenei'nin hükümete barış görüşmelerini yürütmesi için bazı yetkiler verdiğini açıkladı.
ABD-İran görüşmelerinde henüz anlaşma sağlanamadı
Tahran yönetimi, Katar arabulucularıyla gerçekleştirilen temasların ardından ABD ile savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Değiştirilmiş önerilerin gündeme gelmesine rağmen taraflar arasında henüz uzlaşma sağlanamadı. Bu durum, petrol piyasasında diplomatik çözüm beklentisi ile askeri gerilim kaynaklı risklerin aynı anda fiyatlanmasına neden oluyor.
Analistler kalıcı yükseliş için arz kesintisine işaret ediyor
Phillip Nova Piyasa Analizleri Başkanı Priyanka Sachdeva, saldırı haberlerinin ardından petrol fiyatlarının kazançlarını korumakta zorlanmasının jeopolitik risk priminin önemli ölçüde fiyatlanmış olabileceğini gösterdiğini değerlendirdi.
Sachdeva'ya göre fiziksel petrol arzında veya kritik enerji altyapısında yeni bir kesinti yaşandığına ilişkin somut kanıtlar ortaya çıkmadıkça yalnızca saldırı haberlerinin kalıcı bir fiyat yükselişi yaratması zor olabilir.
Hürmüz Boğazı küresel enerji arzının merkezinde
Şubat sonunda başlayan ABD-İran çatışması, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemi trafiğini önemli ölçüde azalttı.
Savaş öncesinde küresel ham petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri bu stratejik su yolundan taşınıyordu. Bu nedenle bölgede yaşanan askeri gelişmeler, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri ve petrol fiyatlarındaki oynaklığı artırıyor.
ABD ara seçimleri de piyasaların gündeminde
Petrol piyasasında ABD ara seçimleri de yakından takip edilen başlıklar arasında yer alıyor. Brent petrol, ekim ayını seçimlerin ardından Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine yönelik endişelerin etkisiyle son altı ayın en yüksek seviyesinde tamamlamıştı.
Petrolün yönünü savaş ve diplomasi belirleyecek
Petrol piyasasında kısa vadede iki farklı senaryo öne çıkıyor. ABD ile İran arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlanması, fiyatlara yansıyan savaş priminin azalmasını sağlayabilir. Yeni askeri operasyonlar ise özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden küresel arz riskini yeniden gündeme taşıyabilir.
Önümüzdeki dönemde Brent petrolün yönünü belirleyecek temel unsur, askeri gelişmelerin yanı sıra fiziksel petrol arzında gerçek bir kesinti yaşanıp yaşanmayacağı olacak.