Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stoku haziran sonunda 170,7 milyar dolara çıktı. Bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,5 artan stokta bankaların payı 74,9 milyar dolara, diğer sektörlerin kısa vadeli borcu ise 72 milyar dolara yükseldi
Vadesine bir yıl veya daha az kalan toplam dış borç ise 239,5 milyar dolara ulaştı.
Türkiye’nin kısa vadeli dış finansman yükümlülüklerinde ikinci çeyrekte artış görüldü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre kısa vadeli dış borç stoku, haziran sonu itibarıyla bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,5 artarak 170,7 milyar dolar oldu. TCMB kısa vadeli dış borç istatistiklerini aylık olarak yayımlıyor ve veriler bankalar, özel sektör dış kredi kayıtları ve ticari kredi verileri gibi farklı kaynaklardan derleniyor.
Bir yıl içinde ödenecek borç 239,5 milyar dolar
Borç stokunun vade yapısı açısından daha geniş gösterge ise kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç.
Orijinal vadesi ne olursa olsun, vadesine 1 yıl veya daha az kalan dış borçların toplamı 239,5 milyar dolar olarak hesaplandı.
Bu gösterge, Türkiye'nin önümüzdeki bir yıllık dönemde karşı karşıya olduğu dış borç yenileme ve ödeme ihtiyacının büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Bankaların borcu 74,9 milyar dolara çıktı
Kısa vadeli dış borcun önemli bölümünü bankacılık sektörü oluşturdu. Bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku ikinci çeyrekte yüzde 5 artarak 74,9 milyar dolara yükseldi. Bankaların yurt dışından kullandığı kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri ise yüzde 4,3 azalarak yaklaşık 8 milyar dolar oldu. Yurt dışı yerleşik bankaların Türkiye'deki mevduatı yüzde 14,6 artışla 19,9 milyar dolara çıkarken, banka dışındaki yurt dışı yerleşiklerin mevduatı yüzde 1,9 düşüşle 21,4 milyar dolara geriledi.
Türk lirası cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri ise yüzde 7,5 artarak 25,6 milyar dolara ulaştı.
Şirketlerin kısa vadeli borcu 72 milyar dolar
Bankacılık dışındaki sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku da ikinci çeyrekte yükseldi. Diğer sektörlerin borcu bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,6 artarak 72 milyar dolar oldu.
Bu kalemin büyük bölümünü dış ticaret işlemlerinden doğan ticari krediler oluşturdu. Ticari kredi yükümlülükleri yüzde 0,1 gerileyerek 63,6 milyar dolara inerken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler yüzde 43,5 artarak 8,4 milyar dolara çıktı.
Nakit kredi borcundaki hızlı artış, şirketlerin dış kaynaklı kısa vadeli finansman kullanımındaki hareketliliği açısından dikkat çekti.
Borcun dörtte biri TL cinsinden
Kısa vadeli dış borcun döviz kompozisyonunda da değişim görüldü. Haziran sonu itibarıyla toplam stokun:
%34,6'sı dolar%26,5'i avro%25,3'ü Türk lirası%13,6'sı diğer dövizlerden
oluştu.
Böylece Türk lirasının toplam kısa vadeli dış borç içerisindeki payı yükselirken dolar ve avronun payı geriledi.
Dış finansman ihtiyacı yakından izlenecek
Kısa vadeli dış borçtaki artış, Türkiye'nin dış finansman ihtiyacının önemli göstergelerinden biri olmaya devam ediyor.
Özellikle kalan vadeye göre 239,5 milyar dolarlık borç büyüklüğü, önümüzdeki dönemde borçların yenilenme oranları, rezervlerin seviyesi ve dış finansman koşullarını daha önemli hale getiriyor.
TCMB'nin son Finansal İstikrar Raporu'nda da Türk bankalarının dış finansmana erişiminin sürdüğü ve bankacılık sektörünün dış borç stokunun 2026'nın ilk çeyreğinde 178 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtilmişti. Bankaların yurt dışı borç çevirme oranının yüzde 100'ün üzerinde seyretmesi, dış finansmana erişimin devam ettiğine işaret ediyor.
Bu nedenle kısa vadeli dış borç stokundaki artışın yanı sıra borcun hangi kesimde yoğunlaştığı, vadesinin ne kadar olduğu ve dış kaynakların hangi koşullarda yenilendiği önümüzdeki dönemde piyasaların yakından izleyeceği göstergeler arasında yer alacak.