TÜİK'in 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim harcamalarında en büyük payı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri aldı
Harcamaların yüzde 29,3'ü barınmaya gidiyor. Tek kişilik hanelerde bu oran yüzde 41'e çıkarken, en düşük gelir grubundaki haneler bütçelerinin yüzde 38,7'sini barınma için harcadı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarını yayımladı. Veriler, hanehalkı bütçelerinde konut ve kira harcamalarının ağırlığının arttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içerisinde en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamaları aldı. Ulaştırma harcamaları yüzde 20,5 ile ikinci sırada yer alırken, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 17,3 olarak gerçekleşti.
Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oluşturdu.
2024 yılına kıyasla harcama kalemlerinde en büyük artış 3,3 puanla konut ve kira grubunda görülürken, ulaştırma harcamalarının payı 1,1 puan geriledi.
Harcama Türü 2024 Harcama Payı (yüzde ) 2025 Harcama Payı (yüzde ) Değişim Konut ve kira 26,0 29,3 +3,3 Ulaştırma 21,6 20,5 -1,1 Gıda ve alkolsüz içecekler 18,1 17,3 -0,8 Lokantalar ve konaklama hizmetleri 6,6 6,9 +0,3 Mobilya ve ev eşyaları 5,9 5,3 -0,6 Giyim ve ayakkabı 5,1 4,3 -0,8 Kişisel bakım ve çeşitli mal ve hizmetler 3,8 3,3 -0,5 Bilgi ve iletişim 3,7 3,6 -0,1 Alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri 2,5 2,5 0,0 Eğlence, spor ve kültür 2,3 2,3 0,0 Sağlık 2,3 2,2 -0,1 Eğitim hizmetleri 1,6 1,8 +0,2 Sigorta ve finansal hizmetler 0,7 0,8 +0,1Düşük gelirli hanelerde barınma yükü daha ağır
Gelir gruplarına göre incelendiğinde, en yüksek gelir grubunda yer alan haneler harcamalarının yüzde 25,7'sini konut ve kiraya, yüzde 25'ini ulaştırmaya ve yüzde 12,4'ünü gıda ile alkolsüz içeceklere ayırdı.
En düşük gelir grubundaki hanelerde ise konut ve kira harcamalarının payı yüzde 38,7'ye yükseldi. Aynı grubun gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığı pay yüzde 29,2 olurken, ulaştırma harcamalarının payı yüzde 8,6'da kaldı.
Tek kişilik hanelerde kira etkisi belirginleşti
Hanehalkı büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek kişilik hanelerin bütçelerinin yüzde 41'ini konut ve kira harcamalarına ayırdığı görüldü. Bu hanelerde gıda harcamalarının payı yüzde 14,3, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 14,4 olarak hesaplandı.
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 23,7 ile ilk sırada yer aldı. Bu grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4, ulaştırmanın payı ise yüzde 18,1 oldu.
En fazla gıda israfı taze meyve ve sebzede
Araştırmada gıda israfına ilişkin sonuçlar da dikkat çekti. Hanehalkları tarafından en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bunu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
Bu veriler, özellikle konut ve kira maliyetlerinin hanehalkı bütçeleri üzerindeki baskısının arttığını ve düşük gelirli kesimlerde barınma harcamalarının temel giderler içindeki ağırlığının daha da yükseldiğini ortaya koydu.