
Bank of America, Wells Fargo ve U.S. Bank müşterileri hesaplarına erişim, bakiye görüntüleme ve para transferlerinde sorun yaşadı. JPMorgan Chase, arızanın siber saldırı kaynaklı olmadığını açıklarken, sistemlerin 17 Kasım sabahı itibarıyla normale döndüğü bildirildi. Uzmanlar, olayın bankacılık sistemlerinin birbirine bağımlılığından kaynaklanan operasyonel riskleri ortaya koyduğuna dikkat çekti.
ABD'de 16 Kasım Pazartesi günü yaşanan teknik arıza, ülkenin önde gelen bankalarının dijital hizmetlerinde geniş çaplı aksamalara neden oldu. Binlerce müşteri internet bankacılığına giriş yapamadığını, hesap bakiyelerini görüntüleyemediğini ve para transferlerini gerçekleştirmekte zorlandığını bildirdi.
Kesintilerin merkezinde ABD'nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase bulunurken, Bank of America, Wells Fargo, U.S. Bank, Capital One ve Truist müşterilerinden de sorun bildirimleri geldi. Para transfer platformu Zelle üzerinden gerçekleştirilen bazı işlemlerde de gecikmeler yaşandı.
Kesinti bildirimlerini takip eden Downdetector verilerine göre, 16 Kasım günü ABD saatiyle 14.00 civarında yalnızca Chase için yaklaşık 4 bin 800 kullanıcı sorun bildiriminde bulundu. Müşterilerin en çok hesap bakiyelerini görüntüleme, çevrim içi bankacılık hizmetlerine giriş ve para transferlerinde sorun yaşadığı görüldü.
Arızanın kaynağı JPMorgan Chase'in sistemleri
JPMorgan Chase, yaşanan aksaklığın kendi bünyesindeki donanım sistemlerinde ortaya çıkan bir yazılım hatasından kaynaklandığını açıkladı. Banka, teknik sorunun bazı işlemlerin normalden daha uzun sürede tamamlanmasına neden olduğunu bildirdi.
Chase sözcüsü, müşterilerin hesaplarına ve paralarına erişiminin sürdüğünü, ancak bazı işlemlerin geciktiğini belirtti. Banka ayrıca olayın siber saldırı kaynaklı olduğuna ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını ve sorunun sistemik bir arıza niteliği taşımadığını açıkladı.
JPMorgan Chase Sözcüsü Joe Evangelisti, diğer bankaların da kendi kurumlarıyla gerçekleştirilen işlemler sırasında gecikmelerden etkilenmiş olabileceğini belirtti. Evangelisti, diğer finans kuruluşlarının hizmetlerinde genel bir kesinti yaşanmadığını, etkinin Chase'in taraf olduğu işlemlerle sınırlı kaldığını ifade etti.
Bankalar arası işlemler de etkilendi
Kesintinin etkileri yalnızca Chase müşterileriyle sınırlı kalmadı. Bankalar arasındaki ödeme ve transfer işlemlerinde yaşanan gecikmeler, farklı finans kuruluşlarının müşterilerine de yansıdı.
U.S. Bank, kendi sistemlerinin doğrudan etkilenmediğini ancak başka finans kuruluşlarıyla Zelle üzerinden para gönderip alan müşterilerin işlem gecikmeleri yaşayabileceğini açıkladı.
Zelle'nin işletmecisi Early Warning Services ise ödeme ağının normal şekilde çalıştığını, bazı kullanıcıların yaşadığı gecikmelerin bankaların kendi sistemlerindeki sorunlardan kaynaklanabileceğini bildirdi.
Bank of America da CBS News'e yaptığı açıklamada sistemlerinin gün boyunca normal çalıştığını belirtti. Capital One ise kesintiden etkilenmediğini açıkladı.
Uzmanlar dijital altyapıdaki kırılganlığa dikkat çekti
ABD'de yaşanan kesinti, bankacılık hizmetlerinin birbirine bağlı dijital altyapılara bağımlılığını yeniden gündeme getirdi.
Notre Dame Üniversitesi'nde bilişim teknolojileri, analitik ve operasyonlar alanında uzman olan Mike Chapple, CBS News'e yaptığı değerlendirmede, son bir haftada ABD'de ciddi teknoloji kesintileri yaşandığını belirtti.
Chapple, Microsoft hizmetlerinde, havacılık sistemlerinde ve bankacılık altyapısında yaşanan sorunların farklı nedenlerden kaynaklandığını ancak ortak bir noktaya işaret ettiğini söyledi. Uzman, karmaşık ve birbirine bağlı sistemlerin küçük bir teknik arızanın kısa sürede geniş çaplı hizmet kesintilerine dönüşmesine zemin hazırlayabildiğini vurguladı.
Tufts Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Karen Panetta da büyük şirketlerin geniş ölçekli dijital altyapılarının çok sayıda kurum ve hizmet sağlayıcı tarafından kullanıldığına dikkat çekti.
Panetta, bu altyapılardan birinde meydana gelen kesintinin, aynı hizmetlere bağımlı diğer kuruluşlarda da etkilerin büyümesine neden olabildiğini belirtti.
Siber güvenlik uzmanı ve Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) kıdemli üyesi Kayne McGladrey ise müşterilerin kesinti sırasında alternatif bankacılık kanallarını kullanabileceğini ifade etti. McGladrey, ATM, banka kartı, telefon bankacılığı ve şube hizmetlerinin dijital uygulamalardan bağımsız olarak çalışabildiği durumlarda alternatif oluşturabileceğini söyledi.
McGladrey ayrıca müşterilerin başarısız işlemlere ilişkin ekran görüntülerini ve hata mesajlarını saklamalarını önerdi.
Kesintiler dolandırıcılık riskini de artırıyor
Bankacılık sistemlerine erişimde yaşanan sorunlar, müşterilerin hesap güvenliği konusunda endişelenmesine de neden oldu. Uzmanlar, bu tür dönemlerde dolandırıcıların kullanıcıların endişelerinden yararlanarak sahte banka mesajları ve kimlik avı bağlantıları gönderebileceği uyarısında bulundu.
Kara para aklamayla mücadele alanında faaliyet gösteren ACAMS'ın Kıdemli Direktörü Craig Timm, dolandırıcıların müşterileri hesaplarını korumak veya erişimlerini yeniden sağlamak için acil işlem yapmaya yönlendirebileceğini belirtti.
Timm, sahte banka uyarıları, kimlik avı mesajları ve sosyal medya üzerinden sunulan sahte destek hizmetlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Bankacılık hizmetleri yeniden normale döndü
JPMorgan Chase, 16 Kasım Pazartesi akşamı itibarıyla işlemlerin yeniden normal şekilde gerçekleştirilmeye başladığını açıkladı. CBS News'in 17 Kasım sabahı yayımladığı haberde de Downdetector verilerinin bankalar ve Zelle için hizmetlerin normale döndüğünü gösterdiği bildirildi.
Böylece binlerce müşteriyi etkileyen dijital bankacılık kesintisi sona erdi. Ancak olay, ABD finans sisteminde bankalar arası işlem ağlarının ve ortak dijital altyapıların taşıdığı operasyonel riskleri yeniden gündeme taşıdı.
Uzman değerlendirmelerine göre yaşanan kesinti, tek bir finans kuruluşundaki teknik arızanın farklı bankaların müşterilerine kadar ulaşabileceğini gösterdi. Olayın siber saldırıdan kaynaklandığına ilişkin bir bulgu bulunmazken, finansal sistemin dijital altyapısının dayanıklılığı ve alternatif işlem kanallarının önemi yeniden tartışılmaya başlandı.