TOBB Türkiye Bölgesel ve Sektörel Ekonomi Şurası’nda Başbakan’a sunulan sektörlerin sorunları ve çözüm yolları raporu tam metin olarak ilk kez EKOMETRE’de..
Bu hafta, MOBİLYA SEKTÖRÜ’nün sorunları ve çözüm yollarını yayınlıyoruz.
- SORUN : Sektörün envanteri ve master plan çalışmasının olmaması
Ülkemizde mobilya sektörü her ile ve ilçeye dağılmış yaklaşık 65,000 üretim ve satış noktalarından oluştuğundan, istihdam kapasitesi en yüksek sektörlerden biridir. 1980’ li yıllardan itibaren Globalleşme süreci ile tüketici profillerindeki gelişmeler ve değişimler bilhassa metropollerde kalite ve güncel model taleplerini beraberinde getirmiştir. İletişim imkânlarının artması, yurtdışı rekabetin başlaması sektöre bir yenilenme ivmesi getirmiştir.
Mobilya sektörü ülkemizdeki başlangıcı her ne kadar eskilere dayanmakta ise de endüstriyel üretim 1970’li yıllarda başlamıştır. 2.5 / 3 milyar $ lık bir büyüklüğü olan ve çoğu küçük atölyelerden oluşan, ayrıca %85’ler mertebesinde (fatura,mali ve çalışan açısından) kayıt dışılık nedeniyle (Garanti belgesi, Fatura denetimi yok. Müeyyideler işletilmelidir.) kesin bir envanteri çıkarılamayan sektörün, atıl yatırım, kapasite kullanımı, ölçeksel imalat miktarları ve bilgi birikimi yetersizlikleri ve branşlaşmama nedenleriyle maliyet ve kalite sorunları vardır.

ÇÖZÜM
Sektörün bir envanteri ve sektörel master planı yapılmalıdır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yapılabilecek bu çalışma, Tür / Adet/ / Ciro bazında bilgiler ihtiva etmelidir. Bu plana uygun olarak sektörel eğitimin (bilhassa ara teknik eleman ) teşvik edilmesi gereklidir. Eğitimli işgücü temininde sıkıntılar vardır

SORUN : Markalaşma
Batı ülkelerinde örneklerini gördüğümüz markalaşma ve sektörel yan sanayi oluşumu ile her üreticinin belli konuda kaliteli, miktarlı ve hesaplı üretim yapması toplam kaliteyi arttırıp, uygun maliyetli ürün sunumunu mümkün kılmaktadır.
Ülkemiz mobilya sanayiinin en önemli sorunlarından biri, her üreticinin direk tüketiciye ulaşmak isteği ile nihai ürün imal etmek arzusu nedeniyle gerekli olan yan sanayiinin oluşamamasıdır.
Dünyada mobilya sektöründe lider konumdaki ülkelerden İtalya’yı incelediğimizde bir iskemlenin bile farklı üreticilerde parçalarının üretildiğini ve markalaşma yatırımını yapmış satış ve dağıtım uzmanlığı olan firmalarca sadece montajının yapılıp tüketiciye sunulduğunu gözlemlemekteyiz.
Bu konuda büyük ve küçük işletmelerin birlikte çalışması ve müşterek eğitim ile yol alınacağı aşikârdır.
Böylece yurt içi kalitemizin yanı sıra ihracat imkânlarımızı da geliştirmiş olacağız. Bilindiği üzere her ülke sahip olduğu markalar kadar güçlü ve her sektör tasarım yeteneği kadar rekabetçidir. Sektörün öne çıkan üreticilerinin marka olgusuna verdiği önemi ve yaptıkları yatırımı orta ve küçük ölçekli firmalarında yapmaları gerekliliği görülmektedir.

ÇÖZÜM
Mobilya sanayicilerimizin temel misyonu, Türk mobilya marka ve ürünlerinin olgunlaşmasını sağlamak ve dünya standartlarına uygun, kaliteli ve özgün tasarımlı mobilyalar ile rekabetçi fiyatlara sahip olan TÜRK MOBİLYASI KİMLİĞİ oluşmasını sağlamaktır.
Bu misyona aynen tekstil, otomotiv sektörlerinde yapılan ülke, marka imajı çalışmalarındaki gibi hükümetimizin de destek vermesi ile bilhassa ihracat ağırlıklı yeni bir lokomotif sektör oluşumu hızlandıracağı gibi emek yoğun bir ürün olan mobilyada istihdam sorunumuza da önemli bir katkı sağlanacaktır.

SORUN : İhracatın arttırılması
Uluslar arası rekabette her ne kadar yerli hammadde standartları, kalite, fiyat ve çeşitliliğinde sorunlar olsa da, genelde tesislerimizin yeni ve teknolojik oluşu ve işgücü avantajımızla mobilya ihracatında söz sahibi olmamız mümkündür. Bunun göstergesi olarak Avrupa ülkeleri ağırlıklı olmak üzere yakın komşularımıza ihracatımız son yıllarda hızla artmaktadır. 2003 yılı itibariyle 400 milyon doların üzerinde mobilya ihracatı gerçekleşmiştir.

ÇÖZÜM
İhracatın arttırılması için ülkemizin tıpkı İtalya gibi mobilya denilince akla gelen ülkelerden biri olması için Markalaşma ve branşlaşma yatırımlarımıza devam etmekle birlikte, hükümetimiz tarafından sürdürülmekte olan ihracata dayalı kalkınma modeli uygulamaları ve karşılıklı serbest ticaret anlaşmaları yapılmasına hız verilmelidir.

SORUN :
Vergi ve teşvik sorunu Emek yoğun sektör özelliğine sahip olan Mobilya sektörünün maruz kaldığı yüksek vergi oranlarının makul düzeye indirilmesi ülke ekonomimize büyük yarar sağlayacaktır.

ÇÖZÜM
Sektörde mevcut olan haksız rekabetin önlenmesi için vergiler makul oranlara indirilmeli, istihdam üzerindeki vergiler azaltılmalı, istihdam, ihracat, fuarlar ve AR-GE teşvik edilmelidir.
CE ile ilgili olarak akredite laboratuarlar veya kuruluşlar oluşturulmalıdır.

SORUN :SSK Primleri
SSK Primlerinin yüksek oluşu nedeniyle yerli sanayimizin rakip ülke ihracatçıları karşısında yaşadıkları haksız rekabetin önlenebilmesi gerekmektedir

ÇÖZÜM
SSK primleri uluslar arası standartlar dikkate alınarak yeniden düzenlenmelidir.

SORUN :Finansman
İhracatçılarımızın rakip ülke ihracatçıları ile rekabetinin sağlanabilmesi için uluslararası finansman imkanlarından yararlandırılması gerekir.

ÇÖZÜM
Eximbank’ın ülke bazında ve proje bazında kredi vermesi sağlanmalıdır, Dış Ticaretin finansmanı konusunda, uluslar arası Finans Kuruluşları, Kalkınma ve Yatırım Bankaları ile ortak çalışmalar yapılmalıdır.

SORUN :Enerji fiyatları
Sektörde yoğun olarak kullanılan enerji maliyetlerinin yüksekliği sektörün rekabet gücünü azaltmaktadır.

ÇÖZÜM
Ülkemizde enerji fiyatlarının rakip ülkelere oranla yüksek olması nedeniyle sektörün rekabet gücünün korunması için enerji fiyatlandırmasının revize edilmesi gerekmektedir.

SORUN : İthalat
Ocak, fırın gibi eşyaların ithalatında bir sınırlama olmadığı halde, mutfak mobilyasının estetik ve dekoratif bir tamamlayıcısı olan mutfak davlumbazları ithalatı özel sınırlamalara tabidir

ÇÖZÜM
Bu eksikliğin giderilmesi tasarım sınırlamalarını kaldıracaktır.